Narzędzie · prawo drogowe
Mandat: przyjąć czy odmówić?
Odpowiedz na cztery pytania i sprawdź, co oznacza przyjęcie mandatu, a co odmowa: wysokość grzywny, koszty, punkty karne i szanse obrony w sądzie.
Odpowiedz na cztery pytania
Narzędzie nie zastępuje porady, ale pokaże, co Cię czeka przy każdej decyzji.
Twoja sytuacja jest nietypowa? Zapytaj prawnika online. Pisemna odpowiedź od 59 zł, wycena do 24 godzin roboczych.
Zadaj pytanie »Czy można odmówić przyjęcia mandatu
Tak. Każdy, kogo policjant chce ukarać mandatem, może odmówić jego przyjęcia (art. 97 § 2 kpw). Funkcjonariusz musi wskazać wysokość grzywny, opisać zachowanie, które uznaje za wykroczenie, podać czas, miejsce i przepis oraz poinformować o prawie odmowy i jej skutkach (art. 97 § 3 kpw).
Mandat można nałożyć tylko wtedy, gdy sprawcę złapano na gorącym uczynku albo bezpośrednio potem, albo gdy wykroczenie stwierdzono np. przyrządem pomiarowym, a sprawca nie budzi wątpliwości. Nie można tego zrobić po upływie 60 dni od ustalenia sprawcy (art. 97 § 1 kpw).
Co się dzieje po odmowie
Policja kieruje do sądu wniosek o ukaranie (art. 99 kpw). Sąd może wydać wyrok nakazowy na posiedzeniu, bez rozprawy. Od takiego wyroku przysługuje sprzeciw w terminie 7 dni od doręczenia. Po sprzeciwie wyrok traci moc, a sprawa toczy się na rozprawie, na której możesz składać wyjaśnienia, zgłaszać dowody i korzystać z pomocy obrońcy.
Przykład. Kierowca dostaje mandat za przekroczenie prędkości. Ma nagranie z kamerki, z którego wynika, że w chwili pomiaru wyprzedzał go inny samochód i to jego mógł zmierzyć radar. Odmawia przyjęcia mandatu, zabezpiecza nagranie i przedstawia je w sądzie. Bez nagrania sąd najpewniej oparłby się na zeznaniach policjanta.
Ile może wynieść grzywna
W postępowaniu mandatowym za wykroczenia drogowe policjant może nałożyć grzywnę do 5000 zł, a gdy jeden czyn wyczerpuje znamiona kilku wykroczeń, do 6000 zł (art. 96 § 1ad kpw). Sąd wymierza grzywnę od 20 do 5000 zł. Za część wykroczeń drogowych, m.in. spowodowanie zagrożenia, jazdę po alkoholu, wykroczenia wobec pieszych, niestosowanie się do sygnałów i przekroczenie prędkości o ponad 30 km/h, sąd może wymierzyć grzywnę do 30 000 zł (art. 24 § 1 i 1a kw). Przy skazaniu dochodzą koszty postępowania.
Punkty karne po mandacie i po wyroku
Punkty wpisuje się do ewidencji po przyjęciu mandatu albo po prawomocnym ukaraniu przez sąd. Odmowa tylko odsuwa wpis w czasie. Jeżeli sąd uzna Cię za winnego, dostaniesz te same punkty, które przewiduje taryfikator.
Przyjąłem mandat. Czy da się go cofnąć?
Przyjętego mandatu nie można zaskarżyć tak jak wyroku. Sąd uchyla go tylko wtedy, gdy grzywnę nałożono za czyn, który nie jest wykroczeniem, na osobę poniżej 17 lat, w sytuacji wyłączającej odpowiedzialność albo w wysokości przekraczającej limit. Wniosek trzeba złożyć w ciągu 7 dni od uprawomocnienia mandatu (art. 101 kpw). Więcej w artykule Odwołanie od mandatu.
Mandat zaoczny za szybą
Gdy sprawcy nie ma na miejscu, np. przy złym parkowaniu, policjant może zostawić mandat zaoczny. Grzywnę trzeba wtedy zapłacić w ciągu 14 dni. Jeżeli tego nie zrobisz, sprawa trafi do sądu z wnioskiem o ukaranie (art. 98 § 4 i 5 oraz art. 99 kpw).
Najczęstsze pytania
Czy można odmówić przyjęcia mandatu?
Tak. Prawo odmowy wynika z art. 97 § 2 kpw. Policja kieruje wtedy do sądu wniosek o ukaranie (art. 99 kpw).
Co grozi za odmowę przyjęcia mandatu?
Sama odmowa nie jest wykroczeniem. Sąd może jednak wymierzyć grzywnę wyższą niż w mandacie, do 5000 zł, a za część wykroczeń drogowych do 30 000 zł (art. 24 kw), i obciążyć Cię kosztami postępowania.
Czy po odmowie mandatu dostanę punkty karne?
Tak, jeżeli sąd prawomocnie uzna Cię za winnego. Punkty wpisuje się po prawomocnym ukaraniu.
Czy przyjęty mandat można odwołać?
Tylko z przyczyn wskazanych w art. 101 kpw, np. gdy czyn nie był wykroczeniem albo grzywna przekracza dopuszczalną wysokość. Wniosek składa się do sądu w ciągu 7 dni od uprawomocnienia mandatu.
Ile mam czasu na zapłatę mandatu?
Mandat kredytowy trzeba zapłacić w ciągu 7 dni od przyjęcia, a mandat zaoczny w ciągu 14 dni (art. 98 § 3 i 5 kpw).
Podstawa: ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 860 ze zm.), art. 93–101; ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 734 ze zm.), art. 24, 92a i 92b; ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 490 ze zm.), art. 506. Stan prawny na 10 października 2026 r.