Strona główna › Odszkodowania › Śmierć osoby bliskiej

Odszkodowanie za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci bliskiego

Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej (art. 446 § 3 k.c.). To odrębne roszczenie, które przysługuje obok renty i zadośćuczynienia (art. 446 § 2 i 4 k.c.).

Na czym polega pogorszenie sytuacji

Naszym zdaniem chodzi o skutki, które trudno policzyć co do złotówki, ale które realnie zmieniły życie rodziny: utratę wsparcia w prowadzeniu domu i opiece nad dziećmi, konieczność zmiany pracy albo mieszkania, utratę perspektyw, które dawała wspólna przyszłość.

Pogorszenie musi być znaczne, a jego wykazanie spoczywa na rodzinie (art. 6 k.c.). Przydadzą się dokumenty o dochodach i wydatkach przed śmiercią i po niej oraz zeznania świadków.

Cztery roszczenia rodziny

Roszczenie	Kiedy i komu	Podstawa
Zwrot kosztów leczenia i pogrzebu	Ten, kto je poniósł	art. 446 § 1 k.c.
Renta	Osoba, wobec której na zmarłym ciążył ustawowy obowiązek alimentacyjny, a także inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli wymagają tego zasady współżycia społecznego	art. 446 § 2 k.c.
Stosowne odszkodowanie	Najbliżsi członkowie rodziny, jeżeli wskutek śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej	art. 446 § 3 k.c.
Zadośćuczynienie za krzywdę	Najbliżsi członkowie rodziny zmarłego	art. 446 § 4 k.c.

Do kogo kierujesz roszczenia

Przy wypadku drogowym roszczenia kierujesz bezpośrednio do ubezpieczyciela OC sprawcy (art. 19 ust. 1 i art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).

Ile masz czasu

Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się co do zasady po trzech latach od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, nie później jednak niż po dziesięciu latach od zdarzenia (art. 442¹ § 1 k.c.).

Jeżeli szkoda wynikła z przestępstwa, na przykład z wypadku drogowego, za który sprawca odpowiada karnie, termin wynosi dwadzieścia lat od dnia jego popełnienia (art. 442¹ § 2 k.c.).

Zgłoszenie roszczenia ubezpieczycielowi przerywa bieg przedawnienia, który biegnie na nowo od dnia otrzymania pisemnej decyzji (art. 819 § 4 k.c.).

Co możesz zrobić teraz

Zbierz akt zgonu, dokumentację medyczną zmarłego, rachunki za leczenie i pogrzeb oraz numer sprawy karnej, jeżeli toczy się postępowanie.
Spisz, jak zmieniła się sytuacja rodziny po śmierci: dochody, opieka nad dziećmi, obowiązki domowe.
Naszym zdaniem nie warto podpisywać ugody ani oświadczenia o zrzeczeniu się roszczeń, zanim prawnik przeczyta decyzję. Ugoda może zamknąć drogę do dalszych roszczeń (art. 917 k.c.).

Bezpłatna ocena sprawy

Opisz, co się wydarzyło. Prawnik odpowie, czego możesz żądać i jakie masz terminy. Ocena nic nie kosztuje i do niczego nie zobowiązuje.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 783)

BEZPŁATNA OCENA

Opisz swoją sprawę

Odpowiedź prawnika na piśmie, bez opłat i zobowiązań.