Nagrywanie rozmowy bez zgody rozmówcy jest legalne, jeżeli nagrywający sam w niej uczestniczy. Przestępstwem jest nagrywanie rozmów, w których się nie uczestniczy, w celu uzyskania informacji, do której nie jest się uprawnionym (art. 267 § 3 k.k.). Nagranie może być dowodem w sądzie, ale jego publikacja bywa ryzykowna.
W pigułce
- Nagrywanie rozmowy, w której się uczestniczy, jest co do zasady legalne. Zgoda rozmówcy nie jest potrzebna.
- Podsłuch to co innego. Nagrywanie cudzych rozmów może być przestępstwem z art. 267 § 3 k.k.
- Za podsłuch grozi do 2 lat pozbawienia wolności. Ściganie następuje na wniosek.
- Problemem jest zwykle publikacja nagrania. Może naruszać dobra osobiste i RODO.
- Nagranie na własne potrzeby nie podlega RODO. Publikacja w internecie już tak.
- Nagranie może być dowodem w sprawie cywilnej. Sąd ocenia autentyczność i okoliczności nagrania.
- W sprawie karnej dowodu nie odrzuca się tylko dlatego, że uzyskano go nielegalnie. Z kilkoma wyjątkami.
Nagrywanie rozmowy przez jej uczestnika
Osoba biorąca udział w rozmowie może ją nagrywać bez informowania pozostałych rozmówców i bez ich zgody. Warunek jest jeden: nagrywający jest stroną rozmowy, a jej treść jest kierowana także do niego.
- Pracownik i przełożony. Pracownik nagrywa rozmowę, w której przełożony grozi mu zwolnieniem albo zmusza do nadgodzin. Nagranie jest legalne i może być dowodem w sądzie pracy.
- Pacjent i lekarz. Pacjent nagrywa wizytę, żeby później przeanalizować zalecenia. Samo nagranie jest legalne, ale jego publikacja bez zgody lekarza może naruszać RODO i dobra osobiste.
Podsłuch. Kiedy nagrywanie jest przestępstwem
Sytuacja zmienia się, gdy rozmowę nagrywa osoba, która w niej nie uczestniczy. Kto w celu uzyskania informacji, do której nie jest uprawniony, zakłada lub posługuje się urządzeniem podsłuchowym, wizualnym albo innym urządzeniem lub oprogramowaniem, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 2 lat (art. 267 § 3 k.k.). Tej samej karze podlega, kto tak uzyskaną informację ujawnia innej osobie (art. 267 § 4 k.k.). Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego (art. 267 § 5 k.k.).
Przykład. Ukryty dyktafon zostawiony w biurze, żeby nagrać rozmowy współpracowników, może wyczerpywać znamiona tego przestępstwa.
Publikacja nagrania. Dobra osobiste i RODO
Samo nagranie i sposób jego wykorzystania mogą naruszać dobra osobiste nagranej osoby, takie jak prywatność, wizerunek czy godność (art. 23 k.c.). Osoba, której dobra naruszono, może żądać zaniechania naruszeń, usunięcia skutków, na przykład skasowania nagrania, a także zadośćuczynienia (art. 24 k.c.).
Nagranie pozwalające zidentyfikować osobę to przetwarzanie danych osobowych. RODO nie ma jednak zastosowania do przetwarzania przez osobę fizyczną w ramach działalności czysto osobistej lub domowej (art. 2 ust. 2 lit. c RODO). Nagranie na własne potrzeby, na przykład jako dowód w ewentualnym sporze, mieści się w tym wyjątku. Publikacja w internecie wykracza już poza działalność osobistą.
Przykład. Konsument publikuje w mediach społecznościowych nagranie rozmowy z konsultantem infolinii, na którym słychać imię, nazwisko i głos pracownika. Nawet jeżeli chce pokazać nieprawidłowości firmy, ujawnienie danych pracownika naraża go na zarzut naruszenia RODO i dóbr osobistych.
Nagranie jako dowód w sprawie cywilnej
Nagranie rozmowy może być dowodem w sprawie cywilnej. Sąd ocenia jednak jego autentyczność, czyli to, czy nie zostało zmanipulowane, oraz okoliczności nagrania. Nagranie może zostać pominięte, gdy jego uzyskanie wiązało się z poważnym naruszeniem zasad współżycia społecznego, na przykład z wykorzystaniem trudnego położenia albo stanu psychicznego rozmówcy.
Nagranie jako dowód w sprawie karnej
Dowodu nie można uznać za niedopuszczalny wyłącznie dlatego, że uzyskano go z naruszeniem przepisów postępowania lub za pomocą czynu zabronionego (art. 168a k.p.k.). Wyjątkiem są dowody uzyskane przez funkcjonariusza publicznego w wyniku zabójstwa, umyślnego spowodowania uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności. Sąd ocenia przy tym autentyczność nagrania i to, czy pokazuje ono pełny obraz rozmowy.
Nasze stanowisko. Nagranie warto zachować w oryginalnym pliku, bez montażu i skracania, razem z informacją o dacie i miejscu. Zamiast publikować je w internecie, lepiej przedstawić je w sądzie albo organowi, który zajmuje się sprawą.
Najczęstsze pytania
Tak, jeżeli jest się uczestnikiem rozmowy. Takie nagranie może być dowodem w sądzie pracy.
Może być. Art. 267 § 3 k.k. przewiduje karę do 2 lat pozbawienia wolności za podsłuch.
To ryzykowne. Publikacja może naruszać dobra osobiste i RODO nagranej osoby.
Może je uwzględnić, jeżeli jest autentyczne i istotne dla sprawy. Sąd ocenia też okoliczności nagrania.
Krótka odpowiedź na pytanie kosztuje 59 zł. Porada z analizą krótkiego dokumentu, na przykład wezwania, mandatu albo wyroku, kosztuje 99 zł.
Masz nagranie i nie wiesz, czy możesz go użyć?
Opisz sytuację. Wyjaśnimy, czy nagranie może być dowodem i jak go bezpiecznie użyć.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny: art. 267
- ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego: art. 168a
- ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny: art. 23, art. 24
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (RODO): art. 2 ust. 2 lit. c
- Stan prawny na 5 października 2026 r.
Redakcja Proste Prawo 24
Portal prawny Proste Prawo 24. Wyjaśniamy przepisy na przykładach z praktyki. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
biuro@prosteprawo24.pl