Strona główna › Odszkodowania › Błędy medyczne
Powikłania po operacji i ciało obce pozostawione w ranie
Nie każde powikłanie po operacji oznacza błąd lekarza, ale jeżeli doszło do niego z winy personelu, szpital odpowiada za szkodę (art. 430 k.c.). Możesz wtedy żądać zadośćuczynienia, zwrotu kosztów leczenia i renty (art. 444 i 445 k.c.).
Powikłanie czy błąd
Naszym zdaniem o tym, czy powikłanie było błędem, decyduje odpowiedź na pytanie, czy postępowanie personelu było zgodne z aktualną wiedzą medyczną i należytą starannością. W procesie sąd ustala to na podstawie opinii biegłego, bo sprawa wymaga wiadomości specjalnych (art. 278 § 1 k.p.c.).
Pozostawienie gazy albo narzędzia w polu operacyjnym trudno naszym zdaniem uznać za zwykłe ryzyko zabiegu.
Zgoda na zabieg nie obejmuje błędów
Pacjent, który zgadza się na operację, przyjmuje ryzyko zwykłych powikłań. Dotyczy to jednak tylko powikłań, które nie wynikły choćby z najlżejszej winy lekarza. Żeby uznać szkodę za niepowodzenie obciążające pacjenta, trzeba jednoznacznie ustalić jej przyczyny1.
Podpisany formularz zgody nie zamyka więc sprawy. Poinformowanie pacjenta o możliwym niepowodzeniu zabiegu nie zwalnia z odpowiedzialności za szkodę, która pozostaje w związku przyczynowym z operacją2.
Na jakim etapie może dojść do błędu
Błąd może się zdarzyć nie tylko na sali operacyjnej. Ocenie podlega całe leczenie, od kwalifikacji do zabiegu, przez samą operację, po opiekę po niej.
- Kwalifikacja do zabiegu. Przy jednoczesnym odsysaniu tłuszczu i plastyce brzucha u pacjentki z otyłością olbrzymią sąd uznał kwalifikację za przedwczesną. Doszło do martwicy i szpecącej blizny. Pacjentka otrzymała 70 000 zł zadośćuczynienia, łącznie 15 000 zł za naruszenie praw pacjenta i odszkodowanie obejmujące zwrot ceny zabiegu3.
- Nadzór nad pacjentem. Po złamaniu nie monitorowano niedokrwienia kończyny i za późno przekazano pacjenta do innego ośrodka. Skończyło się częściową amputacją dwóch palców i zadośćuczynieniem w łącznej kwocie 75 000 zł4.
- Zakażenie miejsca operowanego. Zakażenie gronkowcem po operacji stawu skokowego zakończyło się amputacją podudzia i zadośćuczynieniem w wysokości 200 000 zł5. Więcej w artykule o zakażeniu szpitalnym.
Brak informacji o ryzyku to osobne roszczenie
Jeżeli przed operacją lekarz nie wyjaśnił ryzyka, zgoda pacjenta jest wadliwa6. Za samo zawinione naruszenie prawa do informacji sąd może przyznać zadośćuczynienie (art. 4 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Trzeba jednak pamiętać o granicy. Powikłanie co do zasady nie jest skutkiem braku informacji. Związek przyczynowy między nimi istnieje tylko wtedy, gdy pacjent, należycie poinformowany, odmówiłby zgody na zabieg7. Więcej piszemy w artykule zabieg bez zgody pacjenta.
Nasze stanowisko. Przy powikłaniach po operacji pierwsze pytanie brzmi, czy powikłanie było nieuniknione. Gdy dokumentacja szpitala nie wyjaśnia jego przyczyny, nie powinno to obciążać pacjenta.
Kto odpowiada
Szpital albo przychodnia odpowiada za szkodę wyrządzoną z winy lekarzy, pielęgniarek i innego personelu, któremu powierzyła wykonywanie czynności pod swoim kierownictwem (art. 430 k.c.). Lekarz prowadzący własną praktykę odpowiada za swoją winę (art. 415 k.c.).
Musisz wykazać trzy rzeczy: błąd personelu, szkodę i związek przyczynowy między nimi (art. 6 i art. 361 § 1 k.c.). Naszym zdaniem podstawą oceny jest zawsze pełna dokumentacja medyczna, którą placówka ma obowiązek Ci udostępnić (art. 26 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Proces albo Fundusz Kompensacyjny
Przy zdarzeniach w szpitalu, w ramach świadczeń finansowanych ze środków publicznych, możesz zamiast procesu złożyć do Rzecznika Praw Pacjenta wniosek o świadczenie kompensacyjne z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych (art. 67q i art. 67t ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Uważaj na skutki tej drogi: przyjęcie świadczenia kompensacyjnego oznacza zrzeczenie się wszelkich roszczeń o odszkodowanie, rentę i zadośćuczynienie w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku (art. 67zc ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Ile masz czasu
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się co do zasady po trzech latach od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, nie później jednak niż po dziesięciu latach od zdarzenia (art. 442¹ § 1 k.c.).
Przy szkodzie na osobie przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż po trzech latach od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (art. 442¹ § 3 k.c.).
Co możesz zrobić teraz
- Wystąp na piśmie o kopię pełnej dokumentacji medycznej z każdej placówki, w której byłeś leczony.
- Zapisz daty wizyt, nazwiska lekarzy i to, co Ci mówiono o leczeniu i ryzyku.
- Zanim złożysz wniosek do Funduszu Kompensacyjnego, porównaj tę drogę z procesem, bo przyjęcie świadczenia zamyka dalsze roszczenia.
Najczęstsze pytania
Podpisałem zgodę na operację. Czy mogę jeszcze żądać odszkodowania?
Tak. Zgoda obejmuje ryzyko zwykłych powikłań, ale nie błędy personelu. Szpital odpowiada, jeżeli do powikłania doszło z winy lekarza albo z powodu złej organizacji leczenia.
Jak odróżnić powikłanie od błędu lekarza?
Rozstrzyga to sąd na podstawie opinii biegłego (art. 278 § 1 k.p.c.). Biegły ocenia, czy postępowanie było zgodne z aktualną wiedzą medyczną i czy powikłania dało się uniknąć.
Czy po zabiegu w prywatnej klinice obowiązują te same zasady?
Tak. Placówka odpowiada za błędy personelu, któremu powierzyła leczenie (art. 430 k.c.), a lekarz prowadzący własną praktykę za swoją winę (art. 415 k.c.). Odszkodowanie może obejmować zwrot ceny nieudanego zabiegu.
Kiedy warto zgłosić się do prawnika?
Gdy powikłanie wymagało ponownej operacji, długiego leczenia albo zostawiło trwałe skutki. Wcześniej warto zamówić dokumentację ze wszystkich placówek, w których pacjent był leczony.
Ile kosztuje analiza mojej sprawy?
Wstępna ocena sprawy jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje. Wystarczy opisać, co się wydarzyło, w formularzu na tej stronie.
Bezpłatna ocena sprawy
Opisz, co się wydarzyło. Prawnik odpowie, czego możesz żądać i jakie masz terminy. Ocena nic nie kosztuje i do niczego nie zobowiązuje.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795)
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.)
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 581 ze zm.)
Przypisy
- Wyrok SN z 6 grudnia 2023 r., II CSKP 804/22. ↩
- Wyrok SA w Poznaniu z 12 sierpnia 2020 r., I ACa 115/19. ↩
- Wyrok SO w Warszawie z 15 lipca 2026 r., I C 3371/20. ↩
- Wyrok SA w Łodzi z 6 grudnia 2017 r., I ACa 1382/16. ↩
- Wyrok SA w Łodzi z 6 listopada 2014 r., I ACa 621/14. ↩
- Wyrok SA w Gdańsku z 9 czerwca 2020 r., V ACa 89/20. ↩
- Wyrok SN z 22 listopada 2024 r., II CSKP 2233/22. ↩
BEZPŁATNA OCENA
Opisz swoją sprawę
Odpowiedź prawnika na piśmie, bez opłat i zobowiązań.