Strona główna › Odszkodowania › Błędy medyczne

Zakażenie szpitalne. Odszkodowanie i zadośćuczynienie od szpitala

Jeżeli zakażenie było skutkiem zaniedbań personelu, na przykład niewłaściwej sterylizacji albo braku procedur higienicznych, szpital odpowiada za szkodę (art. 430 k.c.). Możesz żądać zadośćuczynienia, zwrotu kosztów leczenia i renty (art. 444 i 445 k.c.), a przy zdarzeniu w szpitalu finansowanym ze środków publicznych także rozważyć wniosek do Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych (art. 67q ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).

Jak wykazać, że do zakażenia doszło w szpitalu

Pacjent zwykle nie wie, kiedy i w jaki sposób bakteria dostała się do organizmu. Nie musi tego dokładnie ustalać. Sąd może uznać fakt za ustalony, jeżeli da się go wyprowadzić z innych ustalonych faktów (art. 231 k.p.c.). W sprawach o zakażenia szpitalne wystarcza wysoki stopień prawdopodobieństwa, że do zakażenia doszło właśnie w szpitalu^{1Wyrok SN z 10 lipca 1998 r., I CKN 786/97.}.

Takie wnioskowanie opiera się najczęściej na wykluczeniu innych źródeł. Pacjent trafił do szpitala bez objawów zakażenia, a pojawiły się one w czasie pobytu albo krótko po zabiegu. Sąd Najwyższy uznał, że zakażenie pacjenta w szpitalu świadczy o tym, że szpital nie zapewnił mu bezpieczeństwa pobytu. To wina organizacyjna samego szpitala^{1Wyrok SN z 10 lipca 1998 r., I CKN 786/97.}.

Nie trzeba też wskazywać z nazwiska, kto zawinił. Szpital odpowiada także wtedy, gdy nie da się ustalić konkretnej osoby, a zawiodła organizacja leczenia^{2Wyrok SA w Łodzi z 6 listopada 2014 r., I ACa 621/14.}.

Kiedy sąd odmawia odszkodowania

Domniemanie ma swoje granice. Wniosek, że do zakażenia doszło w szpitalu, musi wynikać z logicznego rozumowania, a nie z samego zbiegu w czasie^{3Wyrok SA w Krakowie z 23 sierpnia 2017 r., I ACa 348/17.}. Sąd oddali powództwo, gdy materiał dowodowy nie daje wysokiego prawdopodobieństwa wersji pacjenta. Tak bywa przy zakażeniu bakteriami, które pacjent ma we własnym organizmie, czyli przy zakażeniu endogennym^{4Wyrok SA w Katowicach z 7 listopada 2017 r., V ACa 514/16.}.

Dlatego ocena sprawy zaczyna się od dokumentacji. Liczy się stan pacjenta przy przyjęciu, wyniki badań, opis gojenia rany oraz to, kiedy i jak zareagowano na pierwsze objawy. Te same dokumenty oceni biegły lekarz powołany przez sąd.

Ile można uzyskać za zakażenie szpitalne

Wysokość zadośćuczynienia zależy od skutków zakażenia. Sąd nie ustala jej mechanicznie, na przykład według procentu uszczerbku na zdrowiu, tylko ocenia całą krzywdę^{5Wyrok SA w Lublinie z 10 kwietnia 2013 r., I ACa 2/13.}. Przykłady z orzecznictwa pokazują, jak duża jest rozpiętość.

8 000 zł dla każdego z pięciorga noworodków zakażonych gronkowcem złocistym po cięciu cesarskim^{6Wyrok SO w Bielsku-Białej z 9 lipca 2015 r., II Ca 549/14.}.
50 000 zł za zakażenie gronkowcem MRSA połączone z nieprawidłowym leczeniem bólu^{7Wyrok SA w Lublinie z 19 czerwca 2013 r., I ACa 727/12.}.
200 000 zł zadośćuczynienia i renta, gdy zakażenie gronkowcem po operacji stawu skokowego zakończyło się amputacją podudzia^{2Wyrok SA w Łodzi z 6 listopada 2014 r., I ACa 621/14.}.
400 000 zł zadośćuczynienia i 6 000 zł renty miesięcznie przy zakażeniu układu nerwowego bakterią Acinetobacter baumannii. Sąd apelacyjny podwyższył zadośćuczynienie z 200 000 zł^{8Wyrok SA w Krakowie z 22 maja 2018 r., I ACa 1358/17.}.
600 000 zł dla dziecka, które jako noworodek przeszło sepsę i ropne zapalenie opon mózgowych i ma trwały niedowład. Sąd Najwyższy przywrócił tę kwotę po tym, jak sąd apelacyjny obniżył ją o połowę^{9Wyrok SN z 23 lutego 2017 r., I CSK 121/16.}.

Obok zadośćuczynienia za skutki zakażenia można żądać zadośćuczynienia za naruszenie praw pacjenta, (art. 4 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta). To osobne roszczenie, niezależne od odpowiedzialności szpitala za samo zakażenie. Sąd apelacyjny przyznał pacjentce zakażonej bakterią E. coli przy indukcji porodu 50 000 zł za rozstrój zdrowia i osobno 10 000 zł za złe warunki higieniczne, brak intymności przy zabiegach i lekceważenie jej pytań o stan zdrowia^{10Wyrok SA w Warszawie z 17 sierpnia 2021 r., I ACa 382/21.}.

Nasze stanowisko. Sprawy o zakażenia szpitalne da się wygrać także wtedy, gdy nikt nie wie, kto zawinił. Kluczowe jest wykluczenie innych źródeł zakażenia, a do tego potrzebna jest pełna dokumentacja z całego leczenia, nie tylko z oddziału, na którym wykryto bakterię.

Kto odpowiada

Szpital albo przychodnia odpowiada za szkodę wyrządzoną z winy lekarzy, pielęgniarek i innego personelu, któremu powierzyła wykonywanie czynności pod swoim kierownictwem (art. 430 k.c.). Lekarz prowadzący własną praktykę odpowiada za swoją winę (art. 415 k.c.).

Musisz wykazać trzy rzeczy: błąd personelu, szkodę i związek przyczynowy między nimi (art. 6 i art. 361 § 1 k.c.). Naszym zdaniem podstawą oceny jest zawsze pełna dokumentacja medyczna, którą placówka ma obowiązek Ci udostępnić (art. 26 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).

Czego możesz żądać

Roszczenie	Kiedy i komu	Podstawa
Zadośćuczynienie za krzywdę	Odpowiednia suma za ból, cierpienie i ograniczenia w codziennym życiu	art. 445 § 1 k.c.
Koszty leczenia, rehabilitacji, dojazdów i opieki	Wszelkie koszty wynikłe z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia	art. 444 § 1 k.c.
Utracony zarobek	Korzyści, które mógłbyś osiągnąć, gdyby szkody Ci nie wyrządzono	art. 361 § 2 k.c.
Renta	Gdy utraciłeś zdolność do pracy, zwiększyły się Twoje potrzeby albo zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość	art. 444 § 2 k.c.

Proces albo Fundusz Kompensacyjny

Przy zdarzeniach w szpitalu, w ramach świadczeń finansowanych ze środków publicznych, możesz zamiast procesu złożyć do Rzecznika Praw Pacjenta wniosek o świadczenie kompensacyjne z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych (art. 67q i art. 67t ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).

Uważaj na skutki tej drogi: przyjęcie świadczenia kompensacyjnego oznacza zrzeczenie się wszelkich roszczeń o odszkodowanie, rentę i zadośćuczynienie w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku (art. 67zc ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).

Ile masz czasu

Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się co do zasady po trzech latach od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, nie później jednak niż po dziesięciu latach od zdarzenia (art. 442¹ § 1 k.c.).

Przy szkodzie na osobie przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż po trzech latach od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (art. 442¹ § 3 k.c.).

Co możesz zrobić teraz

Wystąp na piśmie o kopię pełnej dokumentacji medycznej z każdej placówki, w której byłeś leczony.
Zapisz daty wizyt, nazwiska lekarzy i to, co Ci mówiono o leczeniu i ryzyku.
Zanim złożysz wniosek do Funduszu Kompensacyjnego, porównaj tę drogę z procesem, bo przyjęcie świadczenia zamyka dalsze roszczenia.

Najczęstsze pytania

Czy muszę udowodnić, w jaki sposób doszło do zakażenia?

Nie. Wystarczy wysoki stopień prawdopodobieństwa, że do zakażenia doszło w szpitalu. Sąd może oprzeć się na domniemaniu faktycznym (art. 231 k.p.c.), na przykład gdy inne źródła zakażenia zostały wykluczone.

Czy każde zakażenie gronkowcem w szpitalu daje prawo do odszkodowania?

Nie. Szpital nie odpowiada, gdy materiał dowodowy wskazuje na inne, realne źródło zakażenia, na przykład bakterie, które pacjent miał we własnym organizmie. Rozstrzyga to ocena dokumentacji i opinia biegłego.

Czy mogę złożyć wniosek do Funduszu Kompensacyjnego, a potem pozwać szpital?

Przyjęcie świadczenia kompensacyjnego oznacza zrzeczenie się roszczeń o odszkodowanie, rentę i zadośćuczynienie w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku (art. 67zc ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta). Wybór drogi trzeba więc przemyśleć przed złożeniem wniosku. Obie drogi porównujemy w artykule Fundusz Kompensacyjny czy pozew.

Kiedy warto zgłosić się do prawnika?

Najlepiej wtedy, gdy znane są już skutki zakażenia, a przed złożeniem wniosku do Funduszu albo podpisaniem ugody z ubezpieczycielem szpitala. Wcześniej warto zamówić pełną dokumentację medyczną.

Ile kosztuje analiza mojej sprawy?

Wstępna ocena sprawy jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje. Wystarczy opisać, co się wydarzyło, w formularzu na tej stronie.

Bezpłatna ocena sprawy

Opisz, co się wydarzyło. Prawnik odpowie, czego możesz żądać i jakie masz terminy. Ocena nic nie kosztuje i do niczego nie zobowiązuje.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.)

Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 581 ze zm.)

Przypisy

Wyrok SN z 10 lipca 1998 r., I CKN 786/97. ↩
Wyrok SA w Łodzi z 6 listopada 2014 r., I ACa 621/14. ↩
Wyrok SA w Krakowie z 23 sierpnia 2017 r., I ACa 348/17. ↩
Wyrok SA w Katowicach z 7 listopada 2017 r., V ACa 514/16. ↩
Wyrok SA w Lublinie z 10 kwietnia 2013 r., I ACa 2/13. ↩
Wyrok SO w Bielsku-Białej z 9 lipca 2015 r., II Ca 549/14. ↩
Wyrok SA w Lublinie z 19 czerwca 2013 r., I ACa 727/12. ↩
Wyrok SA w Krakowie z 22 maja 2018 r., I ACa 1358/17. ↩
Wyrok SN z 23 lutego 2017 r., I CSK 121/16. ↩
Wyrok SA w Warszawie z 17 sierpnia 2021 r., I ACa 382/21. ↩

BEZPŁATNA OCENA

Opisz swoją sprawę

Odpowiedź prawnika na piśmie, bez opłat i zobowiązań.