Strona główna › Odszkodowania › Błędy medyczne
Błędna albo spóźniona diagnoza. Kiedy możesz żądać odszkodowania
Jeżeli lekarz przeoczył chorobę albo postawił diagnozę zbyt późno i pogorszyło to Twoje zdrowie, możesz żądać zadośćuczynienia, zwrotu kosztów leczenia i renty (art. 444 i 445 k.c.). Za błąd personelu szpitala odpowiada placówka (art. 430 k.c.), ale musisz wykazać, że to opóźnienie, a nie sama choroba, spowodowało szkodę (art. 6 i art. 361 § 1 k.c.).
Kiedy błędna diagnoza daje prawo do odszkodowania
Sama pomyłka w rozpoznaniu nie wystarcza. Odpowiedzialność powstaje wtedy, gdy przez błąd diagnostyczny pacjent był leczony niewłaściwie albo właściwe leczenie zaczęło się za późno, i przyniosło to szkodę na zdrowiu. Chodzi na przykład o przeoczony nowotwór, nierozpoznany zawał albo udar, nieopisane złamanie czy zbagatelizowane objawy na szpitalnym oddziale ratunkowym.
Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej (art. 6 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta). Lekarz, który nie zleca badań potrzebnych w danej sytuacji albo nie reaguje na ich wynik, naraża się na odpowiedzialność.
Co zmieniłaby wcześniejsza diagnoza
W tych sprawach najtrudniejszy jest związek przyczynowy. Pacjent i tak był chory, więc trzeba wykazać, co zmieniłoby wcześniejsze rozpoznanie. Czy leczenie byłoby mniej obciążające, czy dałoby się uniknąć powikłań, czy rokowanie byłoby lepsze.
Pewność nie jest wymagana. Wystarcza wysoki stopień prawdopodobieństwa, że opóźnienie przyczyniło się do szkody. Tak było w sprawie pacjenta, u którego po złamaniu nie monitorowano niedokrwienia kończyny i za późno przekazano go do innego ośrodka. Skończyło się częściową amputacją dwóch palców, a zadośćuczynienie wyniosło łącznie 75 000 zł1.
Gdy biegły uzna, że opóźnienie nie wpłynęło na przebieg choroby, roszczenie o skutki zdrowotne upada. W jednej ze spraw szpitalny oddział pomocy doraźnej nie rozpoznał zapalenia wyrostka robaczkowego, co opóźniło operację. Sąd nie powiązał z tym opóźnieniem powikłań w gojeniu rany i przyznał 4 000 zł2.
Zadośćuczynienie za naruszenie praw pacjenta
Nawet gdy nie da się wykazać wpływu opóźnienia na zdrowie, może wchodzić w grę odrębne roszczenie. Pacjent ma prawo do przystępnej informacji o swoim stanie zdrowia, rozpoznaniu i następstwach zaniechania leczenia (art. 9 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta). W razie zawinionego naruszenia praw pacjenta sąd może przyznać zadośćuczynienie (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Samo uchybienie standardom medycznym nie wystarcza, pacjent musi doznać przez nie krzywdy3.
- 8 000 zł dla pacjentki ze złamaniem kości promieniowej, której nie wyjaśniono, czym grozi spóźniona wizyta kontrolna. Samo leczenie było prawidłowe4.
- Zaniechanie diagnostyki prenatalnej, z której kobieta chciała skorzystać, może uzasadniać zadośćuczynienie za naruszenie praw pacjenta5.
- 70 000 zł zadośćuczynienia za krzywdę i osobno 30 000 zł za naruszenie praw pacjenta przy opóźnionej diagnostyce czerniaka u pacjentki, która wcześniej chorowała na ten nowotwór. Ubezpieczyciel wypłacił wcześniej 5 000 zł, co sąd uznał za kwotę rażąco nieadekwatną6.
Nasze stanowisko. W sprawie o błędną diagnozę najpierw trzeba ustalić, kiedy objawy albo wyniki badań powinny były skłonić lekarza do dalszej diagnostyki. Od tej daty liczy się opóźnienie i dopiero wtedy można ocenić, co ono zmieniło.
Kto odpowiada
Szpital albo przychodnia odpowiada za szkodę wyrządzoną z winy lekarzy, pielęgniarek i innego personelu, któremu powierzyła wykonywanie czynności pod swoim kierownictwem (art. 430 k.c.). Lekarz prowadzący własną praktykę odpowiada za swoją winę (art. 415 k.c.).
Musisz wykazać trzy rzeczy: błąd personelu, szkodę i związek przyczynowy między nimi (art. 6 i art. 361 § 1 k.c.). Naszym zdaniem podstawą oceny jest zawsze pełna dokumentacja medyczna, którą placówka ma obowiązek Ci udostępnić (art. 26 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Czego możesz żądać
| Roszczenie | Kiedy i komu | Podstawa |
|---|---|---|
| Zadośćuczynienie za krzywdę | Odpowiednia suma za ból, cierpienie i ograniczenia w codziennym życiu | art. 445 § 1 k.c. |
| Koszty leczenia, rehabilitacji, dojazdów i opieki | Wszelkie koszty wynikłe z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia | art. 444 § 1 k.c. |
| Utracony zarobek | Korzyści, które mógłbyś osiągnąć, gdyby szkody Ci nie wyrządzono | art. 361 § 2 k.c. |
| Renta | Gdy utraciłeś zdolność do pracy, zwiększyły się Twoje potrzeby albo zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość | art. 444 § 2 k.c. |
Proces albo Fundusz Kompensacyjny
Przy zdarzeniach w szpitalu, w ramach świadczeń finansowanych ze środków publicznych, możesz zamiast procesu złożyć do Rzecznika Praw Pacjenta wniosek o świadczenie kompensacyjne z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych (art. 67q i art. 67t ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Uważaj na skutki tej drogi: przyjęcie świadczenia kompensacyjnego oznacza zrzeczenie się wszelkich roszczeń o odszkodowanie, rentę i zadośćuczynienie w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku (art. 67zc ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Ile masz czasu
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się co do zasady po trzech latach od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, nie później jednak niż po dziesięciu latach od zdarzenia (art. 442¹ § 1 k.c.).
Przy szkodzie na osobie przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż po trzech latach od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (art. 442¹ § 3 k.c.).
Co możesz zrobić teraz
- Wystąp na piśmie o kopię pełnej dokumentacji medycznej z każdej placówki, w której byłeś leczony.
- Zapisz daty wizyt, nazwiska lekarzy i to, co Ci mówiono o leczeniu i ryzyku.
- Zanim złożysz wniosek do Funduszu Kompensacyjnego, porównaj tę drogę z procesem, bo przyjęcie świadczenia zamyka dalsze roszczenia.
Najczęstsze pytania
Czy każda pomyłka lekarza w diagnozie daje prawo do odszkodowania?
Nie. Trzeba wykazać, że przez błąd leczenie było niewłaściwe albo spóźnione i że wywołało to szkodę na zdrowiu. Niezależnie od tego może przysługiwać zadośćuczynienie za naruszenie praw pacjenta.
Czy muszę mieć pewność, że wcześniejsza diagnoza by mi pomogła?
Nie. W sprawach medycznych wystarcza wysoki stopień prawdopodobieństwa związku przyczynowego. Ocenia go biegły lekarz na podstawie dokumentacji.
Lekarz nie powiedział mi o wyniku badania. Czy mogę czegoś żądać?
Pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia i rozpoznaniu (art. 9 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta). Zawinione naruszenie tego prawa może uzasadniać zadośćuczynienie (art. 4 ust. 1 tej ustawy), także wtedy, gdy nie doszło do szkody na zdrowiu.
Kiedy warto zgłosić się do prawnika?
Gdy choroba została już rozpoznana i wiadomo, jakie leczenie było potrzebne. Wcześniej warto zamówić dokumentację z każdej placówki, w której pacjent się leczył, bo opóźnienie ocenia się na podstawie całej historii wizyt.
Ile kosztuje analiza mojej sprawy?
Wstępna ocena sprawy jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje. Wystarczy opisać, co się wydarzyło, w formularzu na tej stronie.
Bezpłatna ocena sprawy
Opisz, co się wydarzyło. Prawnik odpowie, czego możesz żądać i jakie masz terminy. Ocena nic nie kosztuje i do niczego nie zobowiązuje.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795)
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 581 ze zm.)
Przypisy
- Wyrok SA w Łodzi z 6 grudnia 2017 r., I ACa 1382/16. ↩
- Wyrok SO w Łodzi z 14 marca 2014 r., III Ca 904/13. ↩
- Wyrok SN z 19 grudnia 2024 r., II CSKP 649/24. ↩
- Wyrok SO w Łodzi z 21 lipca 2026 r., III Ca 1688/25. ↩
- Wyrok SN z 2 lipca 2025 r., II CSKP 920/23. ↩
- Wyrok SO w Warszawie z 1 września 2026 r., III C 1248/24. ↩
BEZPŁATNA OCENA
Opisz swoją sprawę
Odpowiedź prawnika na piśmie, bez opłat i zobowiązań.