Strona główna › Odszkodowania › Błędy medyczne
Szkody okołoporodowe. Roszczenia dziecka i matki
Dziecko z chwilą urodzenia może żądać naprawienia szkód doznanych przed urodzeniem, także przy porodzie (art. 446¹ k.c.). Za błąd personelu odpowiada szpital (art. 430 k.c.), a przedawnienie roszczeń małoletniego o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż dwa lata po uzyskaniu przez niego pełnoletności (art. 442¹ § 4 k.c.).
Czego może żądać dziecko
Dziecko może żądać zadośćuczynienia za krzywdę (art. 445 § 1 k.c.), zwrotu kosztów leczenia i rehabilitacji (art. 444 § 1 k.c.) oraz renty, gdy wymaga stałej opieki albo ma zmniejszone widoki powodzenia na przyszłość (art. 444 § 2 k.c.). W imieniu małoletniego działają rodzice, którzy są jego przedstawicielami ustawowymi (art. 98 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
Roszczenia matki
Matka, która doznała obrażeń przy porodzie, ma własne roszczenia o zadośćuczynienie i zwrot kosztów (art. 444 i 445 k.c.). Gdy doszło do ciężkiego i trwałego uszczerbku u dziecka, który uniemożliwia nawiązanie więzi rodzinnej, rodzice mogą żądać zadośćuczynienia także we własnym imieniu (art. 446² k.c.).
Kiedy dochodzi do szkód okołoporodowych
Do szkód okołoporodowych dochodzi między innymi wtedy, gdy stan dziecka w czasie porodu nie jest należycie monitorowany, gdy decyzja o cięciu cesarskim zapada zbyt późno albo gdy poród jest stymulowany bez wskazań. Szkoda może powstać też wcześniej, jeżeli w ciąży wysokiego ryzyka nie zostaną rozpoznane zagrożenia dla płodu. Osobną grupę stanowią zakażenia noworodków.
Braki w dokumentacji obciążają szpital
Matka rzadko jest w stanie samodzielnie odtworzyć przebieg porodu. Kluczowe są więc zapisy szpitala, w tym zapis KTG. Gdy szpital ich nie prowadził albo są niepełne, nie może tego obrócić przeciwko rodzinie.
W jednej ze spraw poród stymulowano oksytocyną bez ciągłego zapisu KTG. Dziecko doznało niedotlenienia, ma mózgowe porażenie dziecięce i nie widzi. Sąd uznał, że luka w dowodach powstała z winy szpitala, i przyjął związek przyczynowy między przebiegiem porodu a stanem dziecka (art. 231 k.p.c.). Zasądził 1 190 000 zł zadośćuczynienia, 10 000 zł za naruszenie praw pacjenta i rentę, która od czerwca 2020 r. wynosi 26 400 zł miesięcznie1.
Ubezpieczyciel szpitala odpowiada tylko do wysokości sumy gwarancyjnej z polisy. W tej sprawie wynosiła ona 195 039,60 zł, dlatego zadośćuczynienie i odszkodowanie zasądzono od samego szpitala1.
Ile można uzyskać za błąd przy porodzie
- 1 190 000 zł zadośćuczynienia i renta dla dziecka z mózgowym porażeniem po porodzie bez ciągłego zapisu KTG1.
- 600 000 zł dla dziecka, które jako noworodek przeszło sepsę i ropne zapalenie opon mózgowych w czasie leczenia w trybie szpitalno-domowym2.
- 200 000 zł dla matki i 150 000 zł dla ojca po obumarciu dziecka w 38. tygodniu ciąży. W placówce prowadzącej ciążę wysokiego ryzyka nie rozpoznano niedożywienia płodu i bezwodzia. Matka otrzymała dodatkowo łącznie 30 000 zł za naruszenie praw pacjenta3.
- 40 000 zł za naruszenie praw pacjentki, której po wcześniejszym cięciu cesarskim indukowano poród oksytocyną bez wskazań i bez pisemnej zgody4.
Renta dla dziecka może obejmować także wartość opieki sprawowanej przez rodziców1. O tym, jak ustala się koszty opieki rodziny, piszemy w artykule koszty opieki po wypadku.
Nasze stanowisko. Roszczenia dziecka nie przedawniają się szybko, ale dowody z czasem słabną. Świadkowie zapominają szczegóły, a dokumentację trzeba zabezpieczyć jak najwcześniej. Rodzice nie powinni odkładać sprawy do pełnoletności dziecka.
Kto odpowiada
Szpital albo przychodnia odpowiada za szkodę wyrządzoną z winy lekarzy, pielęgniarek i innego personelu, któremu powierzyła wykonywanie czynności pod swoim kierownictwem (art. 430 k.c.). Lekarz prowadzący własną praktykę odpowiada za swoją winę (art. 415 k.c.).
Musisz wykazać trzy rzeczy: błąd personelu, szkodę i związek przyczynowy między nimi (art. 6 i art. 361 § 1 k.c.). Naszym zdaniem podstawą oceny jest zawsze pełna dokumentacja medyczna, którą placówka ma obowiązek Ci udostępnić (art. 26 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Proces albo Fundusz Kompensacyjny
Przy zdarzeniach w szpitalu, w ramach świadczeń finansowanych ze środków publicznych, możesz zamiast procesu złożyć do Rzecznika Praw Pacjenta wniosek o świadczenie kompensacyjne z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych (art. 67q i art. 67t ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Uważaj na skutki tej drogi: przyjęcie świadczenia kompensacyjnego oznacza zrzeczenie się wszelkich roszczeń o odszkodowanie, rentę i zadośćuczynienie w zakresie szkód, które ujawniły się do dnia złożenia wniosku (art. 67zc ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).
Co możesz zrobić teraz
- Wystąp na piśmie o kopię pełnej dokumentacji medycznej z każdej placówki, w której byłeś leczony.
- Zapisz daty wizyt, nazwiska lekarzy i to, co Ci mówiono o leczeniu i ryzyku.
- Zanim złożysz wniosek do Funduszu Kompensacyjnego, porównaj tę drogę z procesem, bo przyjęcie świadczenia zamyka dalsze roszczenia.
Najczęstsze pytania
Do kiedy można dochodzić roszczeń dziecka za błąd przy porodzie?
Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch lat od uzyskania przez nią pełnoletności (art. 442¹ § 4 k.c.). Własne roszczenia rodziców przedawniają się według ogólnych zasad.
Czy ojciec dziecka ma własne roszczenia?
Tak. Przy ciężkim i trwałym uszczerbku u dziecka oboje rodzice mogą żądać zadośćuczynienia we własnym imieniu (art. 446² k.c.). Ojciec może też dochodzić zadośćuczynienia za naruszenie praw pacjenta, jeżeli nie udzielono mu należnej informacji o stanie zdrowia dziecka.
Szpital nie ma pełnego zapisu KTG. Co to oznacza dla sprawy?
Braki w dokumentacji prowadzonej przez szpital nie mogą działać na niekorzyść matki i dziecka. Sąd może przyjąć związek przyczynowy na podstawie innych ustalonych faktów (art. 231 k.p.c.).
Kiedy warto zgłosić się do prawnika?
Gdy pojawia się podejrzenie, że stan dziecka wynika z przebiegu porodu albo prowadzenia ciąży. Na początek warto zamówić pełną dokumentację porodu i leczenia noworodka, w tym zapis KTG.
Ile kosztuje analiza mojej sprawy?
Wstępna ocena sprawy jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje. Wystarczy opisać, co się wydarzyło, w formularzu na tej stronie.
Bezpłatna ocena sprawy
Opisz, co się wydarzyło. Prawnik odpowie, czego możesz żądać i jakie masz terminy. Ocena nic nie kosztuje i do niczego nie zobowiązuje.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795)
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.)
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236)
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 581 ze zm.)
NARZĘDZIA
BEZPŁATNA OCENA
Opisz swoją sprawę
Odpowiedź prawnika na piśmie, bez opłat i zobowiązań.