Po urazie głowy w wypadku, także po wstrząśnieniu mózgu, poszkodowanemu należy się zadośćuczynienie za krzywdę oraz zwrot wszystkich kosztów wynikłych z urazu. Gdy skutki są trwałe, należy się też renta. O wysokości zadośćuczynienia decydują cierpienia i ich skutki dla codziennego życia, a nie sam procent uszczerbku. Przy urazach głowy część skutków ujawnia się po czasie, dlatego nie warto zamykać sprawy ugodą zbyt wcześnie.
W pigułce
- Uraz głowy daje prawo do zadośćuczynienia i odszkodowania. Od sprawcy albo jego ubezpieczyciela.
- Liczą się skutki, a nie sama diagnoza. Bóle głowy, kłopoty z pamięcią, koncentracją i nastrojem też są krzywdą.
- Procent uszczerbku nie przesądza o kwocie. Sąd bierze pod uwagę całość cierpień i ich skutki.
- Część skutków widać dopiero po czasie. Dlatego z ugodą nie warto się spieszyć.
- Należą się koszty leczenia, opieki i utracone zarobki. Przy trwałych skutkach także renta.
- Przy ciężkim urazie zadośćuczynienie może dostać też rodzina. Gdy uraz uniemożliwia więź rodzinną.
- Zadośćuczynienie należy się nawet osobie, która nie rozumie swojej krzywdy. Na przykład po śpiączce.
- Przedawnienie przy szkodzie na osobie nie kończy się szybciej niż 3 lata od poznania szkody. Dzieci mają dodatkową ochronę.
Odpowiedź w skrócie. Za uraz głowy można żądać zadośćuczynienia (art. 445 § 1 k.c.), zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji i opieki (art. 444 § 1 k.c.) oraz renty, gdy uraz ograniczył zdolność do pracy albo zwiększył potrzeby (art. 444 § 2 k.c.). Przy ciężkim i trwałym urazie zadośćuczynienie może przysługiwać także najbliższym (art. 446² k.c.).
Uraz głowy a odszkodowanie. Czego można żądać
- Zadośćuczynienia za krzywdę. Za ból, cierpienie, lęk i utratę radości życia (art. 445 § 1 k.c.). Więcej w artykule zadośćuczynienie.
- Zwrotu kosztów. Leczenia, badań, leków, rehabilitacji, dojazdów i opieki innych osób (art. 444 § 1 k.c.).
- Utraconych zarobków za czas leczenia i niezdolności do pracy.
- Renty. Gdy poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy, zwiększyły się jego potrzeby albo zmniejszyły widoki na przyszłość (art. 444 § 2 k.c.).
Po wypadku drogowym roszczenia kieruje się do ubezpieczyciela OC sprawcy. Po upadku, pobiciu albo wypadku w innych okolicznościach do osoby lub firmy, która odpowiada za zdarzenie, i do jej ubezpieczyciela.
Jak ocenia się skutki urazu głowy
Przy urazie głowy liczy się nie tylko to, co pokazało badanie obrazowe. Ważne są też dolegliwości zgłaszane po wypadku. Na przykład bóle i zawroty głowy, kłopoty z pamięcią i koncentracją, zaburzenia snu, drażliwość albo lęk. Te skutki trzeba opisywać lekarzom i dbać o to, żeby trafiły do dokumentacji.
Do opisu uszczerbku służy tabela z rozporządzenia wydanego dla wypadków przy pracy. Posługują się nią też ubezpieczyciele i biegli. Część o uszkodzeniach głowy obejmuje między innymi uszkodzenia czaszki, porażenia i niedowłady, padaczkę, zaburzenia neurologiczne i psychiczne po urazie, nerwice związane z urazem czaszkowo-mózgowym oraz zaburzenia mowy. Więcej o tym, czym jest uszczerbek, piszemy w artykule uszczerbek na zdrowiu.
Procent uszczerbku to nie cennik
Ustalony procent uszczerbku nie przesądza bezpośrednio o wysokości zadośćuczynienia. Ma znaczenie pomocnicze, a stosowanie przeliczników procentowych nie ma podstaw (wyrok SA w Gdańsku z 22 listopada 2019 r., V ACa 524/19). Liczy się rodzaj i długotrwałość cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność, nieodwracalność skutków i utrata perspektyw na przyszłość (wyrok SN z 26 listopada 2009 r., III CSK 62/09).
To szczególnie ważne przy urazach głowy. Ktoś może mieć niewielki procent uszczerbku, a mimo to przez wiele miesięcy nie móc pracować, prowadzić samochodu czy skupić się na rozmowie. Te skutki dla codziennego życia trzeba wykazać, bo to one budują krzywdę.
Przykład. Pan Adam po wypadku na rowerze miał wstrząśnienie mózgu. Po tygodniu wyszedł ze szpitala, ale przez pół roku miał silne bóle głowy, nie mógł czytać dłużej niż kwadrans i zrezygnował z pracy na zmiany nocne. Ubezpieczyciel zaproponował kwotę liczoną tylko od niewielkiego procentu uszczerbku. Pominął wszystkie ograniczenia w codziennym życiu.
Ciężki uraz mózgu
Przy najcięższych urazach poszkodowany może nie być w stanie ocenić ani wyrazić swojej krzywdy, na przykład po długiej śpiączce. Prawo do zadośćuczynienia nie zależy jednak od tego, czy poszkodowany rozumie rozmiar swojej krzywdy. Krzywdę ocenia się według obiektywnych kryteriów (wyrok SN z 16 kwietnia 2015 r., I CSK 434/14).
Przy ciężkim i trwałym uszkodzeniu zdrowia, które uniemożliwia nawiązanie lub kontynuowanie więzi rodzinnej, sąd może też przyznać zadośćuczynienie najbliższym członkom rodziny (art. 446² k.c.). Piszemy o tym w artykule zadośćuczynienie za zerwaną więź rodzinną.
Przy takich urazach zwykle potrzebna jest stała opieka innej osoby. Jej koszty należą się także wtedy, gdy opiekuje się rodzina. Wyjaśniamy to w artykule koszty opieki po wypadku. O świadczeniach na przyszłość piszemy w artykule renta po wypadku.
Czego nie robić po urazie głowy
- Nie bagatelizować objawów. Każdą dolegliwość warto zgłosić lekarzowi, bo bez dokumentacji trudno ją potem wykazać.
- Nie przerywać leczenia na własną rękę. Przerwy w leczeniu ubezpieczyciel może wykorzystać przeciwko poszkodowanemu.
- Nie podpisywać ugody przed końcem leczenia. Po podpisaniu trudno żądać więcej. Piszemy o tym w artykule ugoda z ubezpieczycielem.
- Nie opierać się tylko na procencie uszczerbku. Kwota ma odpowiadać całej krzywdzie.
- Nie wyrzucać rachunków. Za leki, wizyty, dojazdy i rehabilitację.
Przedawnienie przy urazie głowy
Przy szkodzie na osobie przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż po 3 latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (art. 442¹ § 3 k.c.). Gdy poszkodowanym jest dziecko, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż 2 lata po uzyskaniu przez nie pełnoletności (art. 442¹ § 4 k.c.).
Nasze stanowisko. Przy urazach głowy najczęstszym błędem jest szybkie zamknięcie sprawy po wyjściu ze szpitala. Skutki takiego urazu często widać dopiero w pracy, w nauce i w relacjach z bliskimi. Warto je zebrać i opisać, zanim padnie ostateczna kwota.
Najczęstsze pytania
Tak. Gdy za wypadek odpowiada inna osoba, należy się zadośćuczynienie za krzywdę i zwrot kosztów wynikłych z urazu.
Nie bezpośrednio. Procent ma znaczenie pomocnicze, a sąd ocenia całość cierpień i ich skutki.
Warto je od razu zgłosić lekarzowi i opisać w dokumentacji. Ich związek z wypadkiem ocenia potem lekarz albo biegły.
Tak, gdy uraz jest ciężki i trwały i uniemożliwia nawiązanie lub kontynuowanie więzi rodzinnej (art. 446² k.c.).
Najlepiej przed zgłoszeniem szkody albo przed podpisaniem ugody. Wtedy łatwiej zebrać dowody i ująć w żądaniu wszystkie skutki urazu.
Analiza sprawy odszkodowawczej jest bezpłatna. Wystarczy opisać sprawę i przesłać dokumentację medyczną.
Uraz głowy po wypadku?
Opisz sprawę i obrażenia. Bezpłatnie sprawdzimy, jakich kwot i świadczeń można żądać.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny: art. 442¹ § 3 i 4, art. 444 § 1 i 2, art. 445 § 1, art. 446²
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 954), załącznik, część A
- wyrok SN z 26 listopada 2009 r., III CSK 62/09
- wyrok SA w Gdańsku z 22 listopada 2019 r., V ACa 524/19
- wyrok SN z 16 kwietnia 2015 r., I CSK 434/14
- Stan prawny na 7 listopada 2026 r.
Redakcja Proste Prawo 24
Portal prawny Proste Prawo 24. Wyjaśniamy przepisy na przykładach z praktyki. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
biuro@prosteprawo24.pl