Przedsiębiorca na prawach konsumenta to osoba fizyczna, która zawiera umowę bezpośrednio związaną ze swoją działalnością gospodarczą, ale bez charakteru zawodowego (art. 385⁵ k.c. i art. 7aa ustawy o prawach konsumenta). Charakter zawodowy wynika zwłaszcza z przedmiotu działalności ujawnionego w CEIDG.
W pigułce
- Osoba z jednoosobową działalnością może mieć prawa konsumenta. Od 1 stycznia 2021 r.
- Warunek to brak zawodowego charakteru umowy. Ocenia się go według przedmiotu działalności w CEIDG.
- Ochrona nie dotyczy spółek. Ani osób prawnych, ani spółek osobowych.
- Przedsiębiorca zyskuje ochronę przed klauzulami niedozwolonymi. Art. 385⁵ k.c.
- Zyskuje też prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość. I uprawnienia przy niezgodności towaru z umową.
- Charakter umowy można określić oświadczeniem. Najpóźniej przy zawarciu umowy.
- Sprzedawca nie może uzależniać umowy od oświadczenia.
Kogo dotyczy ochrona
- Tylko osób fizycznych prowadzących działalność. Ochrona nie obejmuje spółek z ograniczoną odpowiedzialnością ani spółek jawnych.
- Tylko umów bez charakteru zawodowego. Liczy się to, czy umowa wiąże się z przedmiotem działalności wpisanym do CEIDG.
- Tylko umów zawartych od 1 stycznia 2021 r. Wtedy weszły w życie te przepisy.
Przykład. Szewc kupuje „na firmę” laptopa do prowadzenia księgowości. Laptop nie ma związku z przedmiotem jego działalności zawodowej, więc szewc może korzystać z ochrony konsumenckiej. Gdy kupuje klej do butów albo fleki, takiej ochrony nie ma, bo to zakup typowo zawodowy.
Jakie prawa zyskuje przedsiębiorca
- Ochronę przed niedozwolonymi postanowieniami umownymi (art. 385⁵ w związku z art. 385¹ do 385³ k.c.).
- Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość albo poza lokalem przedsiębiorstwa (art. 7aa ustawy o prawach konsumenta, rozdział 4).
- Uprawnienia w razie niezgodności towaru z umową oraz przy umowach o treści i usługi cyfrowe (art. 7aa ustawy o prawach konsumenta, rozdziały 5a i 5b).
- Konsumenckie przepisy o rękojmi w Kodeksie cywilnym, w zakresie, w jakim nadal dotyczą konsumentów (art. 556⁴ i 556⁵ k.c.).
Jak ustalić charakter zawodowy umowy
Jeżeli z treści umowy nie wynika, czy ma ona charakter zawodowy, przedsiębiorca może najpóźniej przy jej zawarciu złożyć oświadczenie, że umowa ma dla niego taki charakter albo go nie ma. Druga strona nie może uzależniać zawarcia umowy od złożenia takiego oświadczenia (art. 385⁵ § 1¹ k.c. i art. 7aa ust. 2 ustawy o prawach konsumenta).
Nasze stanowisko. Przy zakupach poza głównym profilem działalności warto zachować dowód, że towar nie służy działalności zawodowej, albo złożyć oświadczenie przy zakupie. W sporze to przedsiębiorca będzie musiał przekonać sprzedawcę lub sąd, że przysługuje mu ochrona.
O tym, jakie zapisy w umowach mogą być niedozwolone, piszemy w artykule niedozwolone postanowienia umowne.
Najczęstsze pytania
Nie. Przepisy dotyczą tylko osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.
Tak, jeżeli umowa nie ma dla przedsiębiorcy charakteru zawodowego.
Z jej treści i z przedmiotu działalności w CEIDG. Można też złożyć oświadczenie przy zawarciu umowy.
Nie. Liczy się charakter umowy, a nie sam sposób rozliczenia.
Krótka odpowiedź na pytanie kosztuje 59 zł. Porada z analizą krótkiego dokumentu, na przykład wezwania, mandatu albo wyroku, kosztuje 99 zł.
Sprzedawca odmawia Ci praw konsumenta?
Opisz zakup i profil działalności. Ocenimy, czy przysługuje Ci ochrona.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny: art. 385¹ do 385³, art. 385⁵, art. 556⁴, art. 556⁵
- ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta: art. 7aa
- Stan prawny na 5 października 2026 r.
Redakcja Proste Prawo 24
Portal prawny Proste Prawo 24. Wyjaśniamy przepisy na przykładach z praktyki. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
biuro@prosteprawo24.pl