Stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo w 1 dm³ wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg, albo prowadzi do takiego stężenia (art. 115 § 16 k.k.). Niższe wartości, od 0,2 promila albo od 0,1 mg/dm³, oznaczają stan po użyciu alkoholu. Od tej granicy zależy, czy kierowca odpowiada za przestępstwo, czy za wykroczenie. Dlatego tak ważne jest, jak przeprowadzono pomiar.
W pigułce
- Stan nietrzeźwości zaczyna się powyżej 0,5 promila we krwi. Albo powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza.
- Stan po użyciu alkoholu to przedział niższy. Od 0,2 do 0,5 promila albo od 0,1 do 0,25 mg/dm³.
- Liczy się też stężenie, do którego alkohol prowadzi. Nie tylko wynik w chwili badania.
- Wynik równy 0,25 mg/dm³ to jeszcze nie nietrzeźwość. Musi przekraczać tę wartość.
- Alkomatu nie używa się przed upływem 15 minut. Od zakończenia picia albo palenia.
- Wynik powyżej zera wymaga drugiego pomiaru. Czasem także trzeciego.
- Z badania sporządza się protokół. Jego braki mogą mieć znaczenie w sprawie.
Stan nietrzeźwości. Ile to promili
Stan nietrzeźwości w rozumieniu Kodeksu karnego zachodzi, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. To samo dotyczy sytuacji, gdy zawartość alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość (art. 115 § 16 k.k.). Podobną definicję zawiera art. 46 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Przykład. Wynik 0,25 mg/dm³, który nie prowadzi do wyższego stężenia, nie oznacza stanu nietrzeźwości. Ustawa wymaga, żeby ta wartość została przekroczona.
Stan po użyciu alkoholu
Stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi od 0,2 do 0,5 promila albo obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 do 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ (art. 46 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości). Prowadzenie pojazdu w tym stanie jest wykroczeniem, a w stanie nietrzeźwości przestępstwem. Co grozi w każdym z tych przypadków, pokazuje kreator „Co grozi za jazdę po alkoholu”.
Jak wygląda badanie alkomatem
Zasady badania określa rozporządzenie z 28 grudnia 2018 r. w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie. Badanie wydychanego powietrza przeprowadza się analizatorem wydechu, który mierzy stężenie alkoholu metodą spektrometrii w podczerwieni albo metodą utleniania elektrochemicznego.
Badania analizatorem nie przeprowadza się przed upływem 15 minut od zakończenia spożywania alkoholu albo palenia wyrobów tytoniowych, w tym papierosów elektronicznych i wyrobów nowatorskich.
Drugi pomiar
- Spektrometria w podczerwieni. Jeżeli pierwszy pomiar wykazał wynik powyżej 0,00 mg/dm³, drugiego pomiaru dokonuje się niezwłocznie.
- Utlenianie elektrochemiczne. Jeżeli pierwszy pomiar wykazał wynik powyżej 0,00 mg/dm³, drugi pomiar wykonuje się po upływie 15 minut.
- Weryfikacja. Na żądanie badanego albo przy uzasadnionym podejrzeniu przestępstwa wynik z urządzenia elektrochemicznego weryfikuje się urządzeniem działającym metodą spektrometrii w podczerwieni, w dwóch pomiarach.
Trzeci pomiar
Jeżeli pierwszy pomiar wykazał co najmniej 0,10 mg/dm³, a drugi 0,00 mg/dm³, niezwłocznie dokonuje się trzeciego pomiaru tym samym urządzeniem. Gdy trzeci pomiar także wykaże 0,00 mg/dm³, badanie nie wskazuje na stan po użyciu alkoholu.
Protokół z badania alkomatem
Z badania, które wskazuje na obecność alkoholu, sporządza się protokół. Powinien zawierać w szczególności informacje wymienione poniżej.
- dane osoby badanej, w tym wiek, płeć, wzrost i masę ciała na podstawie jej oświadczenia,
- dane i podpisy osoby badającej oraz osoby, w której obecności przeprowadzono badanie,
- wynik każdego pomiaru wraz z jednostką,
- datę, godzinę i minutę badania oraz jego miejsce,
- nazwę, model i numer fabryczny urządzenia,
- ilość, rodzaj i godzinę spożycia alkoholu w ostatnich 24 godzinach, według oświadczenia badanego,
- informację o chorobach badanego i o okolicznościach uzasadniających badanie,
- informację o żądaniu badania krwi oraz uwagi badanego co do sposobu badania.
Nasze stanowisko. Przy wynikach bliskich progu 0,25 mg/dm³ protokół warto przeczytać bardzo dokładnie. Odstęp między pomiarami, liczba pomiarów i dane urządzenia mogą mieć znaczenie dla oceny, czy doszło do przestępstwa, czy do wykroczenia.
Kiedy zamiast alkomatu przeprowadza się badanie krwi, wyjaśniamy w artykule badanie krwi na alkohol.
Najczęstsze pytania
Powyżej 0,5 promila we krwi albo powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza.
Nie. Ustawa wymaga przekroczenia tej wartości. Sam wynik 0,25 mg/dm³ oznacza stan po użyciu alkoholu.
Co najmniej 15 minut od zakończenia spożywania alkoholu albo palenia.
Tak. Informację o takim żądaniu wpisuje się do protokołu badania.
Krótka odpowiedź na pytanie kosztuje 59 zł. Porada z analizą krótkiego dokumentu, na przykład wezwania, mandatu albo wyroku, kosztuje 99 zł.
Masz wynik z alkomatu bliski granicy?
Prześlij protokół badania. Sprawdzimy, czy pomiar przeprowadzono zgodnie z przepisami.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny: art. 115 § 16
- ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi: art. 46 ust. 2 i 3
- rozporządzenie Ministra Zdrowia i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie (Dz. U. poz. 2472)
- Stan prawny na 5 października 2026 r.
Redakcja Proste Prawo 24
Portal prawny Proste Prawo 24. Wyjaśniamy przepisy na przykładach z praktyki. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
biuro@prosteprawo24.pl