Po zakazie prowadzenia pojazdów kierowca musi ponownie zdać egzamin na prawo jazdy, jeżeli był pozbawiony prawa jazdy na okres przekraczający rok (art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami). Przy zakazie do roku egzamin nie jest wymagany. Za przestępstwo sąd orzeka zakaz od roku do 15 lat (art. 43 § 1 k.k.), a za wykroczenie od 6 miesięcy do 3 lat (art. 29 § 1 k.w.).
W pigułce
- Za przestępstwo zakaz wynosi od roku do 15 lat. Art. 43 § 1 k.k.
- Za wykroczenie od 6 miesięcy do 3 lat. Art. 29 § 1 k.w.
- Po alkoholu, narkotykach albo ucieczce zakaz wynosi co najmniej 3 lata. Art. 42 § 2 k.k.
- Niektóre przestępstwa oznaczają obowiązkowy zakaz wszelkich pojazdów mechanicznych. Na przykład ucieczka przed pościgiem.
- W najcięższych przypadkach zakaz jest dożywotni. Art. 42 § 3 i 4 k.k.
- Po zakazie dłuższym niż rok trzeba zdać egzamin. Art. 49 ustawy o kierujących pojazdami.
- Przy zakazie do roku egzamin nie jest wymagany. Jeżeli prawo jazdy było zatrzymane tylko na ten czas.
- Przy warunkowym umorzeniu zakaz może wynieść do 2 lat. Zamiast co najmniej 3 lat.
Na jak długo sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów
Za przestępstwo zakaz orzeka się w latach, od roku do 15 lat (art. 43 § 1 k.k.). Za wykroczenie orzeka się go w miesiącach lub latach, od 6 miesięcy do 3 lat (art. 29 § 1 k.w.).
Kiedy sąd może orzec zakaz
Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania uczestnika ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza gdy z okoliczności wynika, że jego jazda zagraża bezpieczeństwu (art. 42 § 1 k.k.).
Przykład. Kierowca omija pojazd, który zatrzymał się przed przejściem dla pieszych, i potrąca pieszego. Rażące naruszenie zasad może przemawiać za orzeczeniem zakazu.
Kiedy zakaz jest obowiązkowy
- Zakaz wszelkich pojazdów mechanicznych sąd orzeka w razie skazania za przestępstwa z art. 177 § 2a, art. 178b, art. 178c § 1 pkt 2, art. 178d lub art. 180a k.k. (art. 42 § 1a k.k.). Chodzi między innymi o ucieczkę przed pościgiem i brawurową jazdę.
- Zakaz na co najmniej 3 lata sąd orzeka, gdy sprawca był nietrzeźwy, pod wpływem środka odurzającego albo zbiegł z miejsca zdarzenia (art. 42 § 2 k.k.).
- Zakaz dożywotni sąd orzeka w najcięższych przypadkach, na przykład przy ponownej jeździe po alkoholu z art. 178a § 4 k.k. albo przy niestosowaniu się do zakazu (art. 42 § 3 i 4 k.k.), chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek.
O brawurowej jeździe piszemy w artykule brawurowa jazda z art. 178d k.k.
Czy można dostać krótszy zakaz za jazdę po alkoholu
Przy warunkowym umorzeniu postępowania sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów do 2 lat (art. 67 § 3 k.k.). Nie musi wtedy stosować minimum 3 lat. Warunki umorzenia opisujemy w artykule warunkowe umorzenie postępowania.
Kiedy trzeba ponownie zdać egzamin na prawo jazdy
Ponowny egzamin państwowy jest wymagany od osoby, która ubiega się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, jeżeli była go pozbawiona na okres przekraczający rok (art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami). Ten sam obowiązek dotyczy przywrócenia uprawnień cofniętych na okres przekraczający rok (art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a).
Egzaminu nie trzeba zdawać, jeżeli wobec kierowcy zapadł wyrok uniewinniający albo postępowanie zostało bezwarunkowo umorzone (art. 49 ust. 3).
Nasze stanowisko. Przy zakazie bliskim roku warto sprawdzić, jak długo kierowca był faktycznie pozbawiony prawa jazdy, łącznie z okresem zatrzymania przed wyrokiem. Od tego może zależeć obowiązek egzaminu.
Zakaz można w niektórych przypadkach skrócić. Piszemy o tym w artykule skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów.
Najczęstsze pytania
Nie, jeżeli okres pozbawienia prawa jazdy nie przekroczył roku.
Przy przestępstwie na co najmniej 3 lata, a w najcięższych przypadkach dożywotnio.
Nie. Za wykroczenie zakaz orzeka się od 6 miesięcy do 3 lat.
Tak. Przepisu o egzaminie nie stosuje się przy uniewinnieniu albo bezwarunkowym umorzeniu.
Krótka odpowiedź na pytanie kosztuje 59 zł. Porada z analizą krótkiego dokumentu, na przykład wezwania, mandatu albo wyroku, kosztuje 99 zł.
Grozi Ci zakaz prowadzenia pojazdów?
Opisz sprawę. Wyjaśnimy, na jak długo może zostać orzeczony i czy da się go skrócić.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny: art. 42, art. 43 § 1, art. 67 § 3
- ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń: art. 29 § 1
- ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami: art. 49 ust. 1 pkt 3 i ust. 3
- Stan prawny na 5 października 2026 r.
Redakcja Proste Prawo 24
Portal prawny Proste Prawo 24. Wyjaśniamy przepisy na przykładach z praktyki. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
biuro@prosteprawo24.pl
Ten post ma jeden komentarz
A czy z uwagi na art. 103 par. 2 kodeksu karnego nadal konieczne jest przystąpienie do egzaminu na prawo jazdy, jeśli prawo jazdy zatrzymano mi w chwili czynu w grudniu 1999 r., następnie za ten czyn orzeczono prawomocnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, i do 2023 r. nie odebrałem zatrzymanego prawa jazdy. Wówczas w chwili czynu nie istniała ustawa o kierujących pojazdami, jedynie ustawa prawo o ruchu drogowym która weszła w życie (bez przepisów wykonawczych) w styczniu 1999 r.
Możliwość dodawania komentarzy nie jest dostępna.