Podszywanie się pod inną osobę jest przestępstwem, jeżeli sprawca wykorzystuje jej wizerunek, dane osobowe lub inne dane, po których jest ona rozpoznawana, i przez to wyrządza jej szkodę majątkową lub osobistą (art. 190a § 2 k.k.). Grozi za to kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Samo podszycie się, które nie wywołało szkody, nie wystarcza. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.
W pigułce
- Podszywanie się pod inną osobę to przestępstwo z art. 190a § 2 k.k. Tak zwana kradzież tożsamości.
- Grozi kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Tak samo jak za stalking.
- Sprawca musi wyrządzić szkodę majątkową lub osobistą. Samo podszycie się nie wystarcza.
- Chodzi o wykorzystanie wizerunku lub danych osobowych. Albo innych danych, po których ktoś jest rozpoznawany.
- Podszyć się można tylko pod osobę, która istnieje. Nie pod postać fikcyjną.
- Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Bez wniosku postępowanie się nie toczy.
- Gdy pokrzywdzony targnie się na życie, kara rośnie. Od 2 do 15 lat.
Na czym polega podszywanie się pod inną osobę
Podszywanie się to udawanie innej osoby i wprowadzanie otoczenia w błąd co do swojej tożsamości. Sprawca musi podszywać się pod osobę, która rzeczywiście istnieje. Udawanie postaci fikcyjnej, na przykład bohatera serialu, nie wypełnia znamion tego przestępstwa.
Przykład. Ktoś zakłada profil z cudzym zdjęciem, imieniem i nazwiskiem, a następnie publikuje w nim obraźliwe wpisy. Znajomi odwracają się od pokrzywdzonego, a pracodawca wszczyna wobec niego postępowanie wyjaśniające.
Wizerunek
Ani ustawa o prawie autorskim, ani Kodeks cywilny nie definiują wizerunku. Przyjmuje się, że to podobizna konkretnej osoby, która pozwala ją rozpoznać. Sąd Apelacyjny w Katowicach ujął to tak.
Przez pojęcie wizerunku należy rozumieć każdą podobiznę bez względu na technikę wykonania, a więc fotografię, rysunek, wycinankę sylwetki, film, przekaz telewizyjny bądź przekaz wideo.
wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 28 maja 2015 r., I ACa 158/15
Dane osobowe i inne dane
Pojęcie danych osobowych odpowiada temu z RODO. To informacje o osobie fizycznej, którą można zidentyfikować bezpośrednio lub pośrednio, na przykład po imieniu i nazwisku, numerze identyfikacyjnym, danych o lokalizacji czy identyfikatorze internetowym. Przepis obejmuje też inne dane, po których dana osoba jest publicznie rozpoznawana, na przykład pseudonim.
Kiedy przestępstwo zostaje popełnione
Przepis wymaga, żeby sprawca przez podszywanie się wyrządził pokrzywdzonemu szkodę majątkową lub osobistą. Samo podszycie się, które nie wywołało szkody, nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 190a § 2 k.k. Szkodą osobistą może być na przykład utrata dobrego imienia, a majątkową koszty zamówień złożonych na cudze dane.
Nasze stanowisko. Szkodę trzeba wykazać. Zrzuty ekranu fałszywego profilu, wiadomości od osób wprowadzonych w błąd i dokumenty potwierdzające straty warto zabezpieczyć od razu, zanim sprawca usunie konto.
Jak zgłosić podszywanie się
Ściganie przestępstwa z art. 190a § 2 k.k. następuje na wniosek pokrzywdzonego (art. 190a § 4 k.k.). Wniosek można złożyć na policji albo w prokuraturze. Jeżeli następstwem czynu jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawcy grozi kara od 2 do 15 lat pozbawienia wolności (art. 190a § 3 k.k.).
Ten sam artykuł Kodeksu karnego dotyczy uporczywego nękania. Opisujemy je w artykule stalking, czyli uporczywe nękanie.
Najczęstsze pytania
Może nim być, jeżeli sprawca wykorzystuje cudzy wizerunek lub dane i wyrządza tej osobie szkodę majątkową lub osobistą.
Od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
Nie. Potrzebny jest wniosek pokrzywdzonego.
Nie na podstawie art. 190a § 2 k.k. Przepis chroni osoby rzeczywiście istniejące.
Krótka odpowiedź na pytanie kosztuje 59 zł. Porada z analizą krótkiego dokumentu, na przykład wezwania, mandatu albo wyroku, kosztuje 99 zł.
Ktoś podszywa się pod Ciebie?
Opisz sytuację. Wyjaśnimy, jak zabezpieczyć dowody i złożyć wniosek o ściganie.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny: art. 190a § 2, 3 i 4
- wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 28 maja 2015 r., I ACa 158/15
- Stan prawny na 5 października 2026 r.
Redakcja Proste Prawo 24
Portal prawny Proste Prawo 24. Wyjaśniamy przepisy na przykładach z praktyki. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
biuro@prosteprawo24.pl
Ten post ma jeden komentarz
A co w przypadku gdy ktoś podszywa się podając imię i pierwszą literę nazwiska?
Mam niestety taką sytuację…. ktoś na gowork napisał brednie o zakładzie pracy, w którym pracuję używając takich danych. Musiałem przez to tłumaczyć się kierownikowi. Co mogę z tym zrobić?
Możliwość dodawania komentarzy nie jest dostępna.