Dobrowolne poddanie się karze to uzgodnienie kary i środków karnych, które sąd zatwierdza wyrokiem bez przeprowadzania pełnego postępowania dowodowego. Wniosek można złożyć w postępowaniu przygotowawczym (art. 335 k.p.k.), przed rozprawą (art. 338a k.p.k.) albo na rozprawie (art. 387 k.p.k.). Wyrok w tym trybie jest wyrokiem skazującym, a sprzeciw pokrzywdzonego zamyka drogę do uwzględnienia wniosku złożonego na rozprawie.
W pigułce
- DPK to uzgodnienie kary bez pełnego procesu. Sąd wydaje wyrok na posiedzeniu albo na rozprawie bez postępowania dowodowego.
- Wniosek można złożyć na trzech etapach. W śledztwie, przed rozprawą i na rozprawie.
- W śledztwie DPK dotyczy występków. Uzgodnienie następuje z prokuratorem.
- W sądzie limit to przestępstwo zagrożone karą do 15 lat. Art. 338a i 387 k.p.k.
- Okoliczności i wina nie mogą budzić wątpliwości. Postawa oskarżonego musi wskazywać, że cele postępowania zostaną osiągnięte.
- Pokrzywdzony może zgłosić sprzeciw. Wtedy sąd nie uwzględni wniosku złożonego na rozprawie.
- Ostatecznie decyduje sąd. Może uzależnić zgodę od zmiany wniosku.
- Wyrok w trybie DPK to skazanie. Warto porównać go z warunkowym umorzeniem.
DPK w postępowaniu przygotowawczym
Jeżeli oskarżony przyznaje się do winy, a w świetle jego wyjaśnień okoliczności przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości, prokurator może zamiast aktu oskarżenia skierować do sądu wniosek o wydanie wyroku skazującego. Wniosek obejmuje kary i inne środki uzgodnione z oskarżonym za zarzucany występek, z uwzględnieniem interesów pokrzywdzonego (art. 335 § 1 k.p.k.). Uzgodnienie może dotyczyć także kosztów procesu.
- Przyznanie się do winy. Oskarżony przyznaje się do zarzucanego czynu i składa wyjaśnienia.
- Brak wątpliwości. Okoliczności przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości. Wyjaśnienia sprzeczne z zebranymi dowodami mogą przekreślić ten warunek.
- Postawa oskarżonego. Wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte, na przykład gdy oskarżony wyraża skruchę albo naprawia szkodę.
DPK bez przyznania się do winy
Przyznanie się nie jest konieczne. Prokurator może dołączyć wniosek o wydanie wyroku skazującego do aktu oskarżenia, jeżeli okoliczności przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości, oświadczenia dowodowe oskarżonego nie są sprzeczne z ustaleniami, a jego postawa wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte (art. 335 § 2 k.p.k.).
DPK przed rozprawą
Oskarżony, któremu zarzucono przestępstwo zagrożone karą nieprzekraczającą 15 lat pozbawienia wolności, może przed doręczeniem mu zawiadomienia o terminie rozprawy złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie określonej kary lub środka karnego bez postępowania dowodowego (art. 338a k.p.k.).
DPK na rozprawie
Ten sam wniosek można złożyć na rozprawie, do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych (art. 387 § 1 k.p.k.). Oskarżony bez obrońcy z wyboru może poprosić o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Przed uwzględnieniem wniosku sąd poucza oskarżonego o ograniczeniu zarzutów apelacyjnych (art. 387 § 1a k.p.k.).
Rola prokuratora i pokrzywdzonego
Sąd może uwzględnić wniosek złożony na rozprawie tylko wtedy, gdy prokurator wyrazi zgodę, a pokrzywdzony, należycie powiadomiony o terminie i pouczony o możliwości złożenia takiego wniosku, nie zgłosi sprzeciwu (art. 387 § 2 k.p.k.). Pokrzywdzony nie musi więc wyrażać zgody, ale jego sprzeciw zamyka tę drogę.
Sąd może też uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim wskazanej przez siebie zmiany (art. 387 § 3 k.p.k.). Ostatecznie to sąd decyduje, czy uzgodniona kara jest właściwa.
Czy warto dobrowolnie poddać się karze
DPK pozwala szybko zakończyć sprawę i daje pewność co do wymiaru kary. Wyrok w tym trybie jest jednak wyrokiem skazującym. Jeżeli dowody są słabe, warto ocenić szanse na uniewinnienie. Czasem korzystniejsze może być warunkowe umorzenie postępowania, po którym sprawca nie jest skazany.
Nasze stanowisko. O tym, czy DPK się opłaca, decydują dowody w konkretnej sprawie i treść uzgodnienia. Przed złożeniem wniosku warto, żeby obrońca przeanalizował akta i porównał dostępne rozwiązania.
Kiedy oskarżony musi stawić się na rozprawie, a kiedy nie, wyjaśniamy w artykule obecność oskarżonego na rozprawie.
Najczęstsze pytania
Tak. Sąd wydaje wyrok skazujący. Skazanie podlega później zatarciu na zasadach ogólnych.
Nie zawsze. Art. 335 § 2 k.p.k. pozwala na DPK bez przyznania się, jeżeli wina nie budzi wątpliwości.
Przy wniosku składanym na rozprawie tak. Sąd nie uwzględni wniosku, jeżeli pokrzywdzony zgłosi sprzeciw.
Do zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie głównej.
Krótka odpowiedź na pytanie kosztuje 59 zł. Porada z analizą krótkiego dokumentu, na przykład wezwania, mandatu albo wyroku, kosztuje 99 zł.
Zastanawiasz się nad dobrowolnym poddaniem się karze?
Opisz zarzuty i propozycję kary. Ocenimy, czy to dobre rozwiązanie w Twojej sprawie.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego: art. 335, art. 338a, art. 387
- Stan prawny na 5 października 2026 r.
Redakcja Proste Prawo 24
Portal prawny Proste Prawo 24. Wyjaśniamy przepisy na przykładach z praktyki. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
biuro@prosteprawo24.pl