Za posiadanie narkotyków grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności (art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Przy znacznej ilości grozi od roku do 10 lat, a w wypadku mniejszej wagi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Karalne jest tylko umyślne posiadanie, a śladowe pozostałości substancji zwykle nie wystarczą do jego przypisania. Przy nieznacznej ilości na własny użytek sprawę można umorzyć (art. 62a).
W pigułce
- Za posiadanie narkotyków grozi do 3 lat pozbawienia wolności. Art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
- Przy znacznej ilości od roku do 10 lat. W wypadku mniejszej wagi do roku.
- Śladowe ilości to zwykle nie posiadanie. Liczy się, czy wystarczą do użycia.
- Karalne jest tylko umyślne posiadanie. Kto nie wiedział o narkotyku, nie odpowiada.
- Przygotowanie do posiadania nie jest karalne. Na przykład zakup lufki czy młynka.
- Usiłowanie posiadania jest karalne. Także usiłowanie nieudolne.
- Samo tolerowanie narkotyków domownika to nie posiadanie. Tak orzekł sąd apelacyjny.
- Sprawę można umorzyć przy nieznacznej ilości na własny użytek. Art. 62a.
Kara za posiadanie narkotyków
- Typ podstawowy. Pozbawienie wolności do 3 lat (art. 62 ust. 1).
- Znaczna ilość. Pozbawienie wolności od roku do 10 lat (art. 62 ust. 2).
- Wypadek mniejszej wagi. Grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku (art. 62 ust. 3).
Czym jest posiadanie narkotyków
Posiadanie to faktyczne, choćby krótkotrwałe władanie substancją. Przyjmuje się, że o posiadaniu można mówić, gdy ilość narkotyku pozwala na co najmniej jednorazowe użycie. Osad w lufce czy śladowe pozostałości substancji zwykle nie wystarczą. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 23 grudnia 2008 r. (II AKa 380/08) uznał, że o posiadaniu można mówić, gdy sprawca dysponuje co najmniej jedną działką narkotyku.
Chwilowe posiadanie w celu użycia
W orzecznictwie pojawia się pogląd, że samo chwilowe posiadanie narkotyku w związku z jego użyciem nie jest posiadaniem w rozumieniu ustawy. Sąd Najwyższy w wyroku z 21 stycznia 2009 r. (II KK 197/08) ujął to tak.
Dysponowanie środkiem odurzającym (lub substancją psychotropową) związane z zażywaniem go lub chęcią niezwłocznego zażycia przez osobę dysponującą nim, nie jest posiadaniem tego środka (lub substancji).
wyrok Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2009 r., II KK 197/08
Nasze stanowisko. Ten pogląd jest przekonujący. Inaczej każda osoba pod wpływem narkotyku musiałaby odpowiadać za jego wcześniejsze posiadanie. Orzecznictwo nie jest jednak w tej kwestii jednolite, więc każdą sprawę trzeba ocenić indywidualnie.
Nieumyślne posiadanie
Karalne jest wyłącznie umyślne posiadanie narkotyków. Kto nie wiedział, że ma przy sobie narkotyk, nie odpowiada za jego posiadanie.
Przykład. Koleżanka pożycza od znajomej kurtkę na drogę do domu. Podczas kontroli policja znajduje w wewnętrznej kieszeni woreczek z marihuaną. Koleżanka nie zaglądała do kieszeni i nie wiedziała o woreczku. Brak umyślności wyklucza jej odpowiedzialność.
Przygotowanie i usiłowanie
Przygotowanie jest karalne tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi (art. 16 § 2 k.k.). Zakup lufki, młynka czy bibułek może więc być co najwyżej niekaralnym przygotowaniem do posiadania.
Usiłowanie posiadania jest natomiast karalne. Usiłowanie zachodzi, gdy sprawca w zamiarze popełnienia czynu bezpośrednio zmierza do jego dokonania, które jednak nie następuje (art. 13 § 1 k.k.). Tak jest na przykład wtedy, gdy policja zatrzymuje kupującego w chwili płacenia, zanim dostał narkotyk.
Usiłowanie zachodzi także wtedy, gdy sprawca nie wie, że dokonanie jest niemożliwe, na przykład kupuje „kokainę”, która okazuje się mąką (art. 13 § 2 k.k.). W takiej sytuacji sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia (art. 14 § 2 k.k.).
Odpowiedzialność domowników
Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 14 listopada 2013 r. uznał, że posiadania nie można utożsamiać ze znoszeniem. Domownicy, którzy tolerują narkotyki przechowywane przez inną osobę, ale sami nimi nie władają i nie współdecydują o ich losie, nie posiadają ich w rozumieniu ustawy.
Czystość substancji
Do przypisania posiadania nie trzeba ustalać, ile czystej substancji zawierały tabletki czy proszek1.
Przy nieznacznej ilości na własny użytek sprawę można umorzyć. Opisujemy to w artykule posiadanie marihuany. Kara i umorzenie.
Najczęstsze pytania
Do 3 lat pozbawienia wolności, a przy znacznej ilości od roku do 10 lat.
Zwykle nie, jeżeli ilość nie pozwala na jednorazowe użycie. Każdą sprawę ocenia się jednak indywidualnie.
Samo tolerowanie cudzych narkotyków nie jest posiadaniem, jeżeli się nimi nie włada.
Nie. To co najwyżej przygotowanie do posiadania, które nie jest karalne.
Krótka odpowiedź na pytanie kosztuje 59 zł. Porada z analizą krótkiego dokumentu, na przykład wezwania, mandatu albo wyroku, kosztuje 99 zł.
Masz zarzut posiadania narkotyków?
Opisz sytuację. Ocenimy, czy doszło do posiadania i jakie są możliwości obrony.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii: art. 62, art. 62a
- ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny: art. 13, art. 14 § 2, art. 16 § 2
- wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 23 grudnia 2008 r., II AKa 380/08
- wyrok Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2009 r., II KK 197/08
- Stan prawny na 5 października 2026 r.
Przypisy
- Postanowienie Sądu Najwyższego z 16 lipca 2014 r., III KK 208/14. ↩
Redakcja Proste Prawo 24
Portal prawny Proste Prawo 24. Wyjaśniamy przepisy na przykładach z praktyki. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
biuro@prosteprawo24.pl