Eksmisja wymaga wyroku sądu nakazującego opróżnienie lokalu. W tym wyroku sąd zawsze orzeka, czy eksmitowanemu przysługuje lokal socjalny, który zapewnia gmina właściwa dla położenia lokalu (art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów). Najemca prywatnego mieszkania nie ma gwarancji lokalu socjalnego. Od 1 listopada do 31 marca nie eksmituje się na bruk.
W pigułce
- Eksmisja wymaga wyroku sądu. Nakazującego opróżnienie lokalu.
- Sąd zawsze orzeka o lokalu socjalnym. Przyznaje go albo odmawia.
- Niektórym osobom sąd nie może odmówić lokalu socjalnego. Na przykład kobiecie w ciąży czy małoletniemu.
- Ta ochrona nie dotyczy najemców prywatnych mieszkań. Wtedy sąd decyduje według oceny.
- Przy lokalu socjalnym eksmisję wstrzymuje się do oferty gminy.
- Zimą nie eksmituje się na bruk. Od 1 listopada do 31 marca.
- Osoba bez tytułu płaci odszkodowanie. Co najmniej w wysokości czynszu.
- Gdy gmina nie da lokalu socjalnego, właściciel ma roszczenie do gminy.
Wyrok eksmisyjny i lokal socjalny
Sąd z urzędu bada, czy eksmitowanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Bierze pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania z lokalu oraz szczególną sytuację materialną i rodzinną (art. 14 ust. 3). Jeżeli prawo przysługuje kilku osobom, gmina musi zapewnić co najmniej jeden lokal (art. 14 ust. 2). Przyznając lokal socjalny, sąd wstrzymuje wykonanie eksmisji do czasu, aż gmina złoży ofertę najmu socjalnego (art. 14 ust. 6).
Komu sąd nie może odmówić lokalu socjalnego
Sąd nie może orzec o braku prawa do lokalu socjalnego wobec osób wymienionych poniżej (art. 14 ust. 4).
- kobiety w ciąży,
- małoletniego, osoby niepełnosprawnej albo ubezwłasnowolnionej oraz osoby sprawującej nad nią opiekę i mieszkającej z nią,
- obłożnie chorego,
- emeryta lub rencisty spełniającego kryteria pomocy społecznej,
- osoby ze statusem bezrobotnego,
- osoby spełniającej przesłanki z uchwały rady gminy.
Wyjątek zachodzi, gdy osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu albo ich sytuacja materialna pozwala im samodzielnie zaspokoić potrzeby mieszkaniowe.
Kiedy ta ochrona nie działa
Ochrona z art. 14 ust. 4 nie dotyczy osób, które utraciły tytuł do lokalu spoza publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem lokali spółdzielni mieszkaniowych i społecznych inicjatyw mieszkaniowych (art. 14 ust. 7). Najemca prywatnego mieszkania nie ma więc gwarancji lokalu socjalnego. Sąd może mu go przyznać, ale nie musi.
Sąd może też odmówić lokalu socjalnego, zwłaszcza gdy eksmisja następuje z powodu rażącego lub uporczywego naruszania porządku domowego albo nagannego zachowania wobec współlokatorów (art. 14 ust. 5 w związku z art. 13).
Zakaz eksmisji zimą
Wyroków nakazujących opróżnienie lokalu nie wykonuje się od 1 listopada do 31 marca, jeżeli eksmitowanemu nie wskazano lokalu, do którego ma się przenieść (art. 16).
Kto płaci za lokal do czasu wyprowadzki
Osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego płaci co miesiąc odszkodowanie w wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby uzyskać z najmu. Jeżeli to nie pokrywa strat, właściciel może żądać odszkodowania uzupełniającego (art. 18 ust. 1 i 2).
Osoba z prawem do lokalu socjalnego płaci odszkodowanie w wysokości czynszu za lokal socjalny. Różnicę pokrywa właścicielowi gmina (art. 18 ust. 3a). Jeżeli gmina nie dostarczy lokalu socjalnego, właściciel ma do niej roszczenie odszkodowawcze (art. 18 ust. 5). Szerzej piszemy o tym w artykule odszkodowanie od państwa.
Nasze stanowisko. Dla właściciela kluczowe jest szybkie i prawidłowe zakończenie umowy. Każdy błąd w wypowiedzeniu wydłuża sprawę o eksmisję o miesiące. Przy nowych umowach warto rozważyć najem okazjonalny.
O szybszej drodze odzyskania mieszkania piszemy w artykule najem okazjonalny.
Najczęstsze pytania
Tak, ale przy lokalach z publicznego zasobu sąd co do zasady musi przyznać prawo do lokalu socjalnego. Przy mieszkaniach prywatnych decyduje według oceny.
Nie na bruk. Od 1 listopada do 31 marca eksmisji nie wykonuje się bez wskazania lokalu.
Tak. Płaci odszkodowanie co najmniej w wysokości czynszu.
Właściciel może żądać od gminy odszkodowania.
Krótka odpowiedź na pytanie kosztuje 59 zł. Porada z analizą krótkiego dokumentu, na przykład wezwania, mandatu albo wyroku, kosztuje 99 zł.
Chcesz odzyskać mieszkanie od lokatora?
Opisz sytuację i prześlij umowę. Wyjaśnimy, jak przeprowadzić eksmisję.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego: art. 13, art. 14, art. 16, art. 18
- Stan prawny na 5 października 2026 r.
Redakcja Proste Prawo 24
Portal prawny Proste Prawo 24. Wyjaśniamy przepisy na przykładach z praktyki. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
biuro@prosteprawo24.pl
Ten post ma 2 komentarzy
Z mężem i dwojka dzieci otrzymaliśmy od gminy Żoliborz 7 lat temu mieszkanie komunalne. Ja i mąż zostaliśmy najemcami lokalu. Miesiąc temu wyprowadził się mąż i wynajął sobie drugie mieszkanie przez pośrednika. Zabrał swoje rzeczy i mieszka w wynajętym mieszkaniu. Jak moge go wymeldować. Czy jest taka możliwość. W mieszkaniu którym mieszka podpisał umowę najmu .
Jeżeli nie pojawił się przez 3 msce pod pani adresem i tam nie mieszka, to może pani zgłosić to do gminy i wymeldować męża.
Możliwość dodawania komentarzy nie jest dostępna.