Zniesławienie (art. 212 § 1 k.k.) to pomówienie innej osoby o postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego w pracy czy działalności. Grozi za nie grzywna albo kara ograniczenia wolności, a za pomocą internetu i innych mediów także pozbawienie wolności do roku (art. 212 § 2 k.k.). Sprawa toczy się z oskarżenia prywatnego, więc akt oskarżenia wnosi pokrzywdzony.
W pigułce
- Zniesławienie to przestępstwo z art. 212 k.k. Pomówienie, które może poniżyć w opinii publicznej.
- Grozi grzywna albo ograniczenie wolności. Za pomocą mediów także do roku pozbawienia wolności.
- Internet to środek masowego komunikowania. Dlatego wpisy w sieci są traktowane surowiej.
- Nie musi dojść do faktycznego poniżenia. Wystarczy, że pomówienie może do niego prowadzić.
- Prawdziwy zarzut uczyniony niepublicznie nie jest przestępstwem. Art. 213 § 1 k.k.
- Publicznie prawdziwy zarzut jest dozwolony tylko w dwóch sytuacjach. Osoba publiczna albo społecznie uzasadniony interes.
- Sprawa toczy się z oskarżenia prywatnego. Akt oskarżenia wnosi pokrzywdzony.
- Równolegle można dochodzić ochrony dóbr osobistych. W sprawie cywilnej.
Czym jest zniesławienie
Zniesławienie polega na pomówieniu innej osoby, grupy osób, instytucji, osoby prawnej lub jednostki bez osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności (art. 212 § 1 k.k.).
Przykład. Ktoś rozpowiada wśród klientów lokalnego warsztatu, że jego właściciel oszukuje na częściach. Taki zarzut może narazić właściciela na utratę zaufania potrzebnego do prowadzenia działalności.
Nie ma znaczenia, czy pomówienie faktycznie doprowadziło do poniżenia. Wystarczy, że mogło do niego doprowadzić. Sprawca nie musi też być źródłem informacji. Może je powtarzać za innymi.
Forma pomówienia
Pomówienie może być ustne, pisemne, w formie rysunku, wiadomości czy wpisu w internecie. Zniesławienie jest przestępstwem umyślnym. Sprawca musi chcieć poniżyć pokrzywdzonego albo przewidywać taką możliwość i się na nią godzić.
Kara za zniesławienie
- Typ podstawowy. Grzywna albo kara ograniczenia wolności (art. 212 § 1 k.k.).
- Za pomocą środków masowego komunikowania, w tym internetu. Grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku (art. 212 § 2 k.k.).
W razie skazania sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża albo na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego (art. 212 § 3 k.k.).
Kiedy nie ma przestępstwa
Nie ma przestępstwa, jeżeli zarzut uczyniony niepublicznie jest prawdziwy (art. 213 § 1 k.k.). Przy zarzucie publicznym sama prawdziwość nie wystarcza. Nie popełnia przestępstwa tylko ten, kto publicznie podnosi prawdziwy zarzut dotyczący postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną albo służący obronie społecznie uzasadnionego interesu (art. 213 § 2 k.k.). Jeżeli zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, dowód prawdy jest dopuszczalny tylko wyjątkowo.
Działanie publiczne oznacza działanie w taki sposób, że może się z nim zetknąć bliżej nieoznaczona liczba nieokreślonych bliżej osób.
postanowienie Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2013 r., III KK 387/12
Jak wnieść sprawę o zniesławienie
Zniesławienie jest ścigane z oskarżenia prywatnego (art. 212 § 4 k.k.). Pokrzywdzony sam wnosi akt oskarżenia do sądu i działa w sprawie jako oskarżyciel prywatny. Niezależnie od sprawy karnej można wystąpić do sądu cywilnego o ochronę dóbr osobistych, na przykład o przeprosiny i zadośćuczynienie. Obie drogi można prowadzić równolegle.
Nasze stanowisko. W sprawie o zniesławienie wszystko zależy od dowodów. Wpisy w internecie warto od razu zabezpieczyć, z datą i adresem strony, bo autor może je szybko usunąć.
O podszywaniu się pod inną osobę w internecie piszemy w artykule podszywanie się pod inną osobę.
Najczęstsze pytania
Nie z urzędu. Zniesławienie jest ścigane z oskarżenia prywatnego, więc akt oskarżenia wnosi pokrzywdzony.
Grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Nie. Przy zarzucie publicznym chroni tylko wtedy, gdy dotyczy osoby publicznej albo służy obronie społecznie uzasadnionego interesu.
Tak. Sprawę karną i cywilną można prowadzić równolegle.
Krótka odpowiedź na pytanie kosztuje 59 zł. Porada z analizą krótkiego dokumentu, na przykład wezwania, mandatu albo wyroku, kosztuje 99 zł.
Ktoś Cię pomawia albo masz zarzut zniesławienia?
Opisz sytuację. Wyjaśnimy, jakie kroki można podjąć.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny: art. 212, art. 213
- ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny: art. 23, art. 24, art. 448
- postanowienie Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2013 r., III KK 387/12
- Stan prawny na 5 października 2026 r.
Redakcja Proste Prawo 24
Portal prawny Proste Prawo 24. Wyjaśniamy przepisy na przykładach z praktyki. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
biuro@prosteprawo24.pl
Ten post ma jeden komentarz
Rozpowszechnianie oszczerstwa w powiedzmy dobrej wierze chyba też jest karalne?
Możliwość dodawania komentarzy nie jest dostępna.