Groźba karalna to grożenie innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub na szkodę osoby dla niej najbliższej, jeżeli groźba wzbudza uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona (art. 190 § 1 k.k.). Grozi za nią kara pozbawienia wolności do 3 lat. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego, a wniosek można cofnąć tylko za zgodą prokuratora lub sądu.
W pigułce
- Groźba karalna to przestępstwo z art. 190 k.k. Grożenie popełnieniem przestępstwa.
- Grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności. Po nowelizacji kara jest surowsza niż dawniej.
- Groźba musi wzbudzić uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona. Ocenia się to obiektywnie.
- Forma groźby nie ma znaczenia. Słowa, wiadomość, gest.
- Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. W wyjątkowych sytuacjach bez wniosku.
- Wniosek można cofnąć tylko za zgodą prokuratora lub sądu. Ponowne złożenie jest niedopuszczalne.
- Ostrzeżenie to nie groźba. Liczy się, czy mówiący ma wpływ na zapowiadane zdarzenie.
Czym jest groźba karalna
Groźba karalna polega na grożeniu innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub na szkodę osoby dla niej najbliższej, na przykład pobiciem, pozbawieniem życia albo zniszczeniem mienia. Groźba musi dotyczyć przestępstwa. Zapowiedź zachowania, które przestępstwem nie jest, nie wypełnia znamion art. 190 k.k.
Przestępstwo można popełnić tylko umyślnie. Sprawca musi chcieć wywołać u drugiej osoby obawę, że on sam albo osoba, na którą ma wpływ, popełni przestępstwo.
Uzasadniona obawa spełnienia groźby
Groźba musi wzbudzić w osobie, do której ją skierowano lub której dotyczy, uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona. Pokrzywdzony nie musi być pewny spełnienia groźby. Wystarczy realna możliwość. Ocenia się przy tym zarówno okoliczności, jak i cechy pokrzywdzonego oraz relację między stronami.
Przykład. Sąsiad po kłótni o miejsce parkingowe wysyła wiadomość, że „spali ten samochód”. Wcześniej już niszczył ogrodzenie pokrzywdzonego. W takich okolicznościach obawa spełnienia groźby może zostać uznana za uzasadnioną.
Forma groźby
Groźba może być wyrażona w dowolny sposób, ustnie, na piśmie, w wiadomości, gestem albo innym zachowaniem. Sprawca nie musi grozić osobiście. Może posłużyć się osobą trzecią, która przekaże groźbę.
Kara za groźbę karalną
Za groźbę karalną grozi kara pozbawienia wolności do 3 lat (art. 190 § 1 k.k.). Dawniej przepis przewidywał także grzywnę i karę ograniczenia wolności oraz górną granicę 2 lat. Starsze opracowania mogą więc podawać nieaktualną karę.
Jak zgłosić groźby
Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego (art. 190 § 2 k.k.). Po złożeniu wniosku postępowanie toczy się z urzędu (art. 12 § 1 k.p.k.). Postępowanie można wszcząć i prowadzić także bez wniosku, jeżeli jest duże prawdopodobieństwo, że pokrzywdzony nie złożył go z obawy przed odwetem, albo gdy przemawia za tym interes społeczny (art. 12 § 4 k.p.k.).
Wniosek można cofnąć w postępowaniu przygotowawczym za zgodą prokuratora, a w sądzie za zgodą sądu, do zamknięcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne (art. 12 § 3 k.p.k.).
Nasze stanowisko. Decyzję o cofnięciu wniosku trzeba przemyśleć, bo nie da się jej odwrócić. Groźby warto od razu zabezpieczyć, na przykład zapisując wiadomości i nagrania oraz dane świadków.
Groźba a ostrzeżenie
Celem groźby jest zastraszenie, a celem ostrzeżenia uchronienie przed niebezpieczeństwem. Grożący daje do zrozumienia, że przestępstwo popełni sam albo osoba, na którą ma wpływ. Ostrzegający informuje o przestępstwie planowanym przez kogoś, na kogo wpływu nie ma.
Uporczywe groźby mogą też stanowić element stalkingu. Opisujemy go w artykule stalking, czyli uporczywe nękanie.
Najczęstsze pytania
Kara pozbawienia wolności do 3 lat.
Tak, jeżeli dotyczy popełnienia przestępstwa i wzbudza uzasadnioną obawę jej spełnienia.
Tak, ale za zgodą prokuratora lub sądu. Ponowne złożenie wniosku nie jest możliwe.
Tak, w wyjątkowych sytuacjach, na przykład gdy pokrzywdzony boi się odwetu.
Krótka odpowiedź na pytanie kosztuje 59 zł. Porada z analizą krótkiego dokumentu, na przykład wezwania, mandatu albo wyroku, kosztuje 99 zł.
Otrzymujesz groźby albo masz zarzut z art. 190 k.k.?
Opisz sytuację. Wyjaśnimy, jakie kroki podjąć i czego się spodziewać.
Podstawa prawna
- ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny: art. 190
- ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego: art. 12
- Stan prawny na 5 października 2026 r.
Redakcja Proste Prawo 24
Portal prawny Proste Prawo 24. Wyjaśniamy przepisy na przykładach z praktyki. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
biuro@prosteprawo24.pl